Soru

Zorluk: OrtaCemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

İşgallerin haksızlığını uluslararası alanda kanıtlamak amacıyla çok sayıda sivil toplum kuruluşu, parti ve meslek cemiyeti temsilcisinin katılımıyla İstanbul'da kurulan; bölgesel bir silahlı direniş oluşturmak yerine basın, yayın ve propaganda yoluyla Türklerin haklarını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlayan ve 'Kuvâ-yı Millîye' tabirini resmî raporlarında ilk kez kullanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  2. B
    Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
  3. Millî Kongre CemiyetiCevap
  4. D
    Kilikyalılar Cemiyeti
  5. E
    İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti

Cevap

Millî Kongre Cemiyeti
Millî Kongre Cemiyeti, Kasım 1918'de İstanbul'da çok sayıda aydın ve cemiyet temsilcisinin bir araya gelmesiyle Dr. Esat Işık öncülüğünde kurulmuştur. Diğer millî cemiyetlerin aksine bölgesel silahlı direniş yerine dünya kamuoyuna yönelik basın, yayın, broşür ve diplomasi yoluyla mücadele etmiştir. Ayrıca 'Kuvâ-yı Millîye' (Millî Kuvvetler) tabiri tarihte ilk kez Dr. Esat Işık Raporu'nda resmî olarak kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cemiyetin kuruluş amacını ve temel faaliyet yöntemini analiz etme
Cemiyetin bölgesel silahlı savunmadan ziyade dünya kamuoyunu basın-yayın ve propaganda yoluyla aydınlatmayı hedeflediği ve ulusal çapta teşkilatlandığı belirlenir.
Milli varlığa yararlı cemiyetlerin çoğu bölgesel kurtuluş ve yerel silahlı direniş amaçlarken, aralarından yalnızca biri basın-yayın merkezli ulusal propaganda yöntemini benimsemiştir.
2
'Kuvâ-yı Millîye' kavramının ilk kez nerede geçtiğini ve kurucu aydın kadrosunu hatırlama
Dr. Esat Işık tarafından hazırlanan raporda 'Kuvâ-yı Millîye' tabirinin ilk kez kullanıldığı ve bu yapının Millî Kongre Cemiyeti olduğu tespit edilir.
KPSS tarih müfredatında Millî Kongre Cemiyeti'nin en ayırt edici iki özelliği; ulusal propaganda yöntemi ile Kuvâ-yı Millîye ifadesini ilk kullanan örgüt olmasıdır.
3
Seçeneklerde verilen cemiyetleri niteliklerine göre eleme
Trakya-Paşaeli, Şark Vilayetleri, Kilikyalılar ve İzmir Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin belirli coğrafi bölgelere odaklanan yerel cemiyetler olduğu görülerek doğru yanıta ulaşılır.
Çeldiriciler yararlı cemiyetler olsa da bölgesel savunma amacıyla hareket etmişlerdir.

Anahtar Kavram

Millî Kongre Cemiyeti'nin Ulusal Niteliği ve Basın-Yayın Odaklı Mücadele Yöntemi

İpuçları

1
Bu cemiyet, diğer yararlı cemiyetlerin aksine bölgesel silahlı savunma birlikleri kurmak yerine doğrudan dünya kamuoyunu etkilemeyi amaçlamıştır.
2
Kurucuları arasında yer alan Dr. Esat Işık'ın hazırladığı raporda, işgallere karşı direnen güçleri ifade etmek üzere ilk kez özel bir kavram kullanılmıştır.
3
'Kuvâ-yı Millîye' tabirini ilk kez kullanan ve basın-yayın yoluyla ulusal çapta faaliyet gösteren cemiyeti düşününüz.

Daha Fazla Pratik

Millî Kongre Cemiyeti'nin benimsediği basın-yayın politikasının, Sivas Kongresi sonrası İrade-i Millîye gazetesinin çıkarılmasıyla nasıl kurumsallaştığını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Yararlı cemiyetlerin genel özelliklerini 'bölgesel mücadele edenler' ve 'tüm vatanı kapsayan basın-yayın odaklı cemiyet' şeklinde sınıflandırarak eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla