I. Dünya Savaşı sürecinde İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirmek ve müttefikleri Çarlık Rusyası'na doğrudan lojistik destek ulaştırmak amacıyla açtığı Çanakkale Cephesi'nde yaşanan muharebeler, hem taktiksel savunma hatları hem de uluslararası diplomasi açısından derin sonuçlar doğurmuştur.
Buna göre Çanakkale Cephesi'ndeki askerî safhalar ve cephenin sonuçları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A18 Mart 1915 Boğaz Muharebesi'nde Müstahkem Mevki Komutanlığı ve Nusret Mayın Gemisi'nin Boğaz tahkimatı, İtilaf donanmasının deniz harekâtını kesin olarak başarısızlığa uğratmıştır.
- BMustafa Kemal, 19. Tümen birlikleriyle Arıburnu ve Conkbayırı hatlarında inisiyatif kullanarak Anzak birliklerinin stratejik tepeleri ele geçirmesini engellemiştir.
- CKara muharebelerinde İtilaf güçlerinin Suvla Koyu çıkarmasıyla başlattığı kuşatma, Anafartalar Grup Komutanı Mustafa Kemal'in sevk ve idaresindeki karşı taarruzlarla püskürtülmüştür.
- DSeddülbahir çıkarmasında İngiliz ve Fransız birliklerinin Kirte ve Alçıtepe hattındaki ilerleyişi, yerel Türk birliklerinin savunma mukavemeti sayesinde durdurulmuştur.
- Kara harekâtının tıkandığı süreçte İtilaf Devletleri, Kafkas Cephesi'ni kapatıp Doğu Anadolu'yu Rusya'ya devretmek amacıyla Saint-Jean de Maurienne Antlaşması'nı imzalamıştır.Cevap
Cevap
Kara harekâtının tıkandığı süreçte İtilaf Devletleri'nin Kafkas Cephesi'ni kapatıp Doğu Anadolu'yu Rusya'ya devretmek amacıyla Saint-Jean de Maurienne Antlaşması'nı imzaladığı yönündeki bilgi yanlıştır.
Çanakkale Cephesi devam ederken ve sonrasında İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını paylaşmak üzere çeşitli gizli antlaşmalar yapmışlardır. Ancak Saint-Jean de Maurienne Antlaşması (Nisan 1917), İtalya'nın İtilaf safında tutulması ve Oniki Ada ile birlikte Batı Anadolu (İzmir ve hinterlandı) ile Konya bölgesinin İtalya'ya bırakılmasını içeren bir antlaşmadır. Doğu Anadolu ve Boğazlar ise İstanbul (Boğazlar) Antlaşması ve Sykes-Picot'ya ek protokollerle Çarlık Rusyası'na bırakılmıştır; dolayısıyla Saint-Jean de Maurienne Antlaşması'nın Kafkas Cephesi'ni kapatma veya Doğu Anadolu'yu Rusya'ya devretme amacıyla imzalandığı iddiası tamamen yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çanakkale Cephesi Askerî Muharebe Safhaları, Komuta Kademesi ve I. Dünya Savaşı Gizli Antlaşmalarıyla İlişkisi
İpuçları
1
Çanakkale Cephesi'ndeki savunma mevkilerini (Conkbayırı, Seddülbahir, Kirte, Anafartalar) ve I. Dünya Savaşı gizli antlaşmalarının içeriklerini ayrı ayrı değerlendiriniz.
2
I. Dünya Savaşı sırasında imzalanan gizli paylaşım antlaşmalarında hangi devletin nereyi talep ettiğini (İtalya, Rusya, İngiltere, Fransa) hatırlayınız.
3
Saint-Jean de Maurienne Antlaşması'nın Doğu Anadolu ile değil, İtalya'ya vadedilen Batı Anadolu ve Akdeniz toprakları ile ilişkili olduğuna dikkat ediniz.
Daha Fazla Pratik
Çanakkale Zaferi'nin Bulgaristan'ın İttifak safında savaşa girmesi ve Rusya'da 1917 Bolşevik İhtilali'ne giden süreç üzerindeki uluslararası etkilerini inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Kronolojik ve coğrafi eleme yöntemi: Seçeneklerde yer alan askeri safhalar (18 Mart, Seddülbahir-Kirte, Arıburnu-Conkbayırı, Anafartalar) doğrudan Gelibolu Yarımadası'ndaki gerçek muharebelerdir. Diplomatik seçenek incelendiğinde Saint-Jean de Maurienne Antlaşması'nın Doğu Anadolu veya Kafkasya ile değil, İtalya ve Batı Anadolu ile ilgili olduğu anlaşılarak yanlış seçenek doğrudan tespit edilebilir.
Tahmini Süre:2m 0s