Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Orta Kuşak'ta bulunması, yerel rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisini belirleyen temel faktördür. Matematik konumun bir sonucu olarak, ülkemize kuzey sektörden esen rüzgarlar sıcaklığı düşürürken, güney sektörden esen rüzgarlar sıcaklığı artırır. Buna göre, ülkemize kuzeybatı yönünden esen, kış mevsiminde kar yağışlarına ve fırtınalara neden olan soğuk yerel rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KarayelCevap
  2. B
    Yıldız
  3. C
    Poyraz
  4. D
    Samyeli
  5. E
    Lodos

Cevap

Karayel rüzgarı, Türkiye'ye kuzeybatı yönünden giren ve kış mevsiminde sıcaklıkları hızla düşüren soğuk yerel bir rüzgardır.
Karayel rüzgarı, Türkiye'nin kuzeybatı komşusu olan Balkanlar üzerinden ülkemize giriş yapar. Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki konumu nedeniyle kutup yönünden geldiği için sıcaklığı düşürür ve kış aylarında kar yağışlarına zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Matematik konum etkisini belirleme
Türkiye Kuzey Yarım Küre'dedir; dolayısıyla kuzeyden gelen rüzgarlar soğuk, güneyden gelenler sıcaktır.
Enlem etkisi rüzgarların karakterini belirler.
2
Yön analizi yapma
Soruda istenen rüzgar 'kuzeybatı' yönünden esmelidir.
Rüzgarlar isimlerini geldikleri yönden alırlar.
3
KAYIP SAKAL kuralını uygulama
K (Karayel - Kuzeybatı), Y (Yıldız - Kuzey), P (Poyraz - Kuzeydoğu) sıralamasında kuzeybatıya Karayel karşılık gelir.
Mnemonic (hatırlatıcı) kodlama yardımıyla isim-yön eşleştirmesi yapılır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Yerel Rüzgarlar ve Matematik Konum İlişkisi

İpuçları

1
Türkiye'nin kuzey sektörlü rüzgarlarını hatırlamak için 'KAYIP' kelimesini kullanabilirsin.
2
Saat yönünde kuzeybatıdan başlayarak rüzgarlar: Karayel, Yıldız ve Poyraz şeklinde sıralanır.
3
Bu rüzgar kışın Balkanlar üzerinden soğuk hava dalgası getirmesiyle ünlüdür.

Daha Fazla Pratik

Güney sektörlü rüzgarların (Lodos, Kıble, Samyeli) bitki örtüsü ve tarım üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Rüzgar gülünü hayal ederek 'KAYIP SAKAL' kelimelerini sırasıyla (NW'den başlayarak saat yönünde) yerleştirin.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla