Soru

Zorluk: OrtaYabancı Okullar Sorunu

Cumhuriyet’in ilk yıllarında yabancı okullarda Türk dili, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulması ve bu kurumların Türk müfettişlerince denetlenmesi kararlaştırılmıştır. Bu karara itiraz ederek konuyu uluslararası bir boyuta taşımak isteyen Fransa ve Vatikan gibi güçlerin görüşme talepleri, Türkiye tarafından 'egemenlik haklarımıza müdahale edilemez' gerekçesiyle geri çevrilmiştir.

Türkiye’nin bu tutumuyla doğrudan aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

  1. Eğitim politikalarını ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık esaslarına göre şekillendirmekCevap
  2. B
    Milletler Cemiyeti’nin denetimi altında uluslararası bir eğitim sistemi kurmak
  3. C
    Azınlık okullarının dini ve siyasi ayrıcalıklarını yasal güvence altına almak
  4. D
    Musul Sorunu’nda Fransa’nın diplomatik desteğini kazanmak için taviz vermek
  5. E
    Dış borçların ödenmesi karşılığında yabancı okullara idari özerklik tanımak

Cevap

Eğitim politikalarını ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık esaslarına göre şekillendirmek
Türkiye'nin yabancı okullar sorununda sergilediği kararlı tutum, bu konunun bir dış politika malzemesi değil, egemen bir devletin kendi iç hukuk düzenlemesi olduğu düşüncesine dayanır. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun bir uzantısı olarak eğitimde birliği ve milli kontrolü sağlamak amacıyla yabancı devletlerin müdahalesi reddedilmiş, böylece ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık ilkeleri eğitim politikalarına yansıtılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin dış devletlerin görüşme taleplerini reddederken kullandığı 'egemenlik hakları' ve 'iç mesele' vurgusunu analiz edin.
Türkiye'nin eğitim alanındaki düzenlemeleri ulusal bir egemenlik yetkisi olarak gördüğü belirlenir.
Bir devletin kendi sınırları içerisindeki kurumları kendi yasalarına göre düzenlemesi bağımsızlığın temel gereğidir.
2
Yabancı okulların Türk yasalarına tabi tutulmasının hangi temel ilkeye hizmet ettiğini değerlendirin.
Bu tutumun doğrudan ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık anlayışıyla örtüştüğü sonucuna varılır.
Yabancı devletlerin müdahalesinin reddedilmesi, eğitimde milli bir otoritenin kurulmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Yabancı Okullar Sorunu ve İç Mesele İlkesi
Bu soruyu puanla