Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYabancı Okullar Sorunu

19241924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve sonrasında yayımlanan yönetmeliklerle yabancı okullarda; Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından Türkçe okutulması, bu kurumların Türk müfettişlerince denetlenmesi ve okul binalarında dini sembollerin bulundurulmaması kararlaştırılmıştır. Fransa ve Vatikan başta olmak üzere bazı devletler bu kararlara itiraz ederek konuyu diplomatik yollarla tartışmaya açmak istemişlerdir. Bu durum karşısında Türkiye'nin sergilediği temel diplomatik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Konunun Türkiye’nin bir iç meselesi olduğunu belirterek yabancı devletlerle bu hususta görüşme yapmayı reddetmiştir.Cevap
  2. B
    Meselenin çözümü için Milletler Cemiyeti’nin hakemliğine başvurulmasını teklif etmiştir.
  3. C
    Fransa ile ortak bir eğitim komisyonu kurarak okulların müfredatını birlikte belirlemeyi kabul etmiştir.
  4. D
    Lozan Barış Antlaşması'na aykırı hareket edildiği gerekçesiyle ülkedeki tüm yabancı okulları derhal kapatmıştır.
  5. E
    Kapitülasyonların sağladığı hakların devam ettiğini kabul ederek yabancı devletlerin taleplerini yerine getirmiştir.

Cevap

Türkiye, yabancı okullar konusunu bir iç mesele sayarak hiçbir yabancı devlet veya kuruluşla müzakere etmeme yolunu seçmiştir.
Doğru cevap, Türkiye'nin konuyu bir iç mesele olarak görüp dış müdahaleyi reddetmesidir. Yeni Türk Devleti, Lozan'da kapitülasyonları kaldırarak bağımsızlığını ilan etmiş ve toprakları üzerindeki her türlü kurumun Türk kanunlarına tabi olması gerektiğini savunmuştur. Fransa'nın görüşme taleplerinin reddedilmesi, 'Tam Bağımsızlık' ve 'Milli Egemenlik' ilkelerinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin niteliğini belirlemek
Bu yasalar eğitimde birliği sağlamayı ve yabancı okulları Türk Milli Eğitim sistemine bağlamayı amaçlar.
Yabancı okulların denetimsiz ve milli menfaatlere aykırı eğitim vermesini engellemek hedeflenmiştir.
2
Dış devletlerin (Fransa ve Vatikan) tepkisini analiz etmek
Bu devletler konuyu uluslararası bir diplomasi masasına çekmeye çalışmıştır.
Okullar üzerindeki etkilerini korumak ve dini/siyasi amaçlarını sürdürmek istemişlerdir.
3
Türkiye'nin egemenlik anlayışı çerçevesinde verdiği tepkiyi saptamak
Türkiye 'Bu benim iç meselemdir' diyerek görüşme taleplerini geri çevirmiştir.
Bağımsız bir devletin kendi topraklarındaki okulları kendi yasalarına göre düzenlemesi uluslararası bir tartışma konusu yapılamaz.

Anahtar Kavram

İç Mesele Sayılma İlkesi

İpuçları

1
Türkiye bu sorunu bir dış politika sorunu olarak değil, kendi eğitim sisteminin bir parçası olarak görmüştür.
2
Lozan'da 'Azınlıklar' ve 'Yabancı Kurumlar' konusunda taviz verilmemesi, bu meselenin temelini oluşturur.
3
Türkiye, Fransa'nın görüşme notalarını 'egemenlik haklarımıza müdahale' sayarak geri çevirmiştir.

Daha Fazla Pratik

Yabancı okullar sorununun çözümünün Atatürk ilkelerinden hangileriyle (Milliyetçilik, Laiklik, Bağımsızlık) doğrudan ilişkili olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yabancı Okullar Sorunu

Bu konudan daha fazla soru