Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclis'teki siyasi parti gruplarının güçleri oranında komisyona üye vermesiyle 1515 kişilik bir komisyon kurulur.
  2. B
    Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
  3. C
    Meclis soruşturması açılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğu ile önerge verilmesi gerekir.
  4. Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyu yeterlidir.Cevap
  5. E
    Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi, mahkûmiyet kararının kesinleşmesiyle sona erer.

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için Meclis üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğunun oyu gereklidir; beşte üç (360360) çoğunluk sadece soruşturma açılması kararı için yeterlidir.
Seçeneklerde belirtilen 'beşte üç çoğunluk' (360360 oy), Meclisin sadece 'soruşturma açılmasına' karar vermesi için yeterlidir. Ancak dosyanın tekemmül edip Cumhurbaşkanının Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'nde yargılanmak üzere gönderilmesi (sevk edilmesi) için üye tamsayısının 'üçte iki' (400400 oy) çoğunluğu şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Süreci başlatmak için gerekli asgari sayı budur.
2
Soruşturma açılması kararını kontrol et.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360) gizli oyla karar verir.
Meclis soruşturmasının resmi olarak başlaması ve komisyon kurulması için bu nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yüce Divana sevk aşamasını kontrol et.
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400) gizli oyla sevk kararı alır.
Yargılama aşamasına geçiş için Anayasa daha yüksek bir nitelikli çoğunluk (2/3) öngörmüştür.
4
Sonuçları analiz et.
Soruşturma açılan Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz ve seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olursa görevi sona erer.
Anayasa m. 105 gereği yürütmenin sürekliliği ve hukuki denetim dengesi korunur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunda karar yeter sayıları ve usulü.

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde üç farklı kademeli sayısal eşik (301,360,400301, 360, 400) bulunduğunu hatırlayın.
2
Dosyanın TBMM'den çıkıp Anayasa Mahkemesi'ne (Yüce Divan) gitmesi için gereken en yüksek nitelikli çoğunluğa odaklanın.
3
600600 milletvekilinin üçte ikisi olan 400400 sayısı, Yüce Divana sevk için şarttır.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması komisyonunun rapor hazırlama sürelerini ve ek süre hakkını inceleyerek süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla