I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri; Rusya'ya askerî ve iktisadi ikmal sağlamak, Osmanlı Devleti'nin başkentini ele geçirerek imparatorluğu saf dışı bırakmak ve kararsız Balkan devletlerini kendi lehlerine savaşa çekmek amacıyla Çanakkale Boğazı'na yönelik müşterek deniz ve kara harekâtı icra etmiştir.
Osmanlı ordusunun Gelibolu Yarımadası ve Boğaz tahkimatındaki çok yönlü savunması sonucunda kazanılan Çanakkale Zaferi'nin askerî, diplomatik ve uluslararası yansımaları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AÇanakkale Zaferi'nin kazanılması üzerine İtalya, İttifak blokuyla yaptığı antlaşmalara bağlı kalarak savaştan tarafsızlığını ilan edip çekilmiş ve Akdeniz'deki tüm askerî unsurlarını tasfiye etmiştir.
- Bİtilaf Devletleri'nin Gelibolu'daki başarısızlığı sonrasında İngiltere, Osmanlı topraklarını paylaşma tasarılarından vazgeçmiş ve Ortadoğu'daki gizli antlaşmalar ile yerel unsurlarla yapılan iş birliği arayışlarını tamamen sonlandırmıştır.
- Çanakkale Zaferi ile Boğazlar yolu kapatılan Çarlık Rusyası'nda iktisadi ve siyasi buhran derinleşerek Bolşevik İhtilali'ne zemin hazırlanmış; Balkanlar'da ise Bulgaristan'ın İttifak Devletleri safında savaşa girmesiyle Osmanlı Devleti ile müttefikleri arasında kesintisiz kara ve demir yolu bağlantısı sağlanmıştır.Cevap
- DÇanakkale Boğazı'nın geçilememesi sebebiyle I. Dünya Savaşı'nın genel süresi kısalmış ve Osmanlı Devleti İtilaf Devletleri ile masaya oturarak Mondros Ateşkes Antlaşması'nı savaşı kazanan taraf statüsüyle imzalamıştır.
- EGelibolu Yarımadası'ndaki İtilaf tahliyesinin tamamlanmasının ardından Osmanlı Devleti Doğu Cephesi'nde Gümrü Antlaşması'nı imzalayarak Kafkas harekâtını kesin olarak zaferle sonlandırmış ve tüm kuvvetlerini Batı Anadolu'ya aktarmıştır.
Cevap
Çarlık Rusyası'nda iç karışıklıkların derinleşerek Bolşevik İhtilali'ne zemin hazırlanması ve Bulgaristan'ın İttifak bloku safında savaşa katılmasıyla Almanya-Osmanlı doğrudan kara bağlantısının kurulması
Çanakkale Cephesi'nde kazanılan Türk zaferi, hem İtilaf Devletleri'nin Çarlık Rusyası'na yardım ulaştırmasını engelleyerek bu ülkede Bolşevik İhtilali'nin patlak vermesini hızlandırmış hem de Bulgaristan'ın İttifak safına katılmasıyla Almanya-Osmanlı hattında doğrudan demir yolu ve lojistik bağlantısının kurulmasını sağlamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çanakkale Cephesi'nin Ulusal ve Uluslararası Askerî-Diplomatik Sonuçları
İpuçları
1
Çanakkale Zaferi'nin hem müttefik ikmal hatları (Rusya) hem de İttifak devletlerinin coğrafi bütünlüğü (Bulgaristan) üzerindeki etkilerini düşününüz.
2
Boğazların kapanması Çarlık Rusyası'ndaki rejim değişikliğini nasıl tetikledi ve hangi Balkan devleti Osmanlı'nın yanına geçti?
3
Zaferin uluslararası iki ana sonucu; Rusya'da 1917 Bolşevik İhtilali'nin önünün açılması ve Bulgaristan'ın katılımıyla Berlin-İstanbul demir yolu hattının bağlanmasıdır.
Daha Fazla Pratik
Çanakkale Cephesi sonrasında Bulgaristan'ın savaşa girmesinin Kafkas ve Kanal cephelerindeki ikmal süreçlerine etkisini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Çanakkale Cephesi'nin sonuçlarını 'Ulusal Sonuçlar' (Mustafa Kemal'in tanınması, Millî Mücadele ruhu, albaylık terfisi) ve 'Uluslararası Sonuçlar' (Rusya'da Bolşevik İhtilali, Bulgaristan'ın İttifak'a katılması, savaşın süresinin uzaması, Churchill'in istifası) şeklinde iki ana başlık altında gruplandırarak analiz etmek.
Tahmini Süre:1m 30s