Çanakkale Muharebeleri (1915) sırasında Boğaz'ın denizden geçilmesini engellemek ve Gelibolu Yarımadası'ndaki savunma hatlarını ayakta tutabilmek amacıyla Osmanlı ordusu ve donanması tarafından hem taktiksel hem de lojistik düzeyde çok yönlü tedbirler uygulanmıştır.
Bu kapsamda Çanakkale Cephesi'ndeki harekâtın icrası, savunma stratejisi ve deniz muharebeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AMorto Koyu'nda demirli bulunan İngiliz Kraliyet Donanması'na ait HMS Goliath zırhlısının Muavenet-i Milliye torpido botu tarafından batırılması, İtilaf kuvvetlerinin Seddülbahir'deki kara birliklerine sağladığı donanma ateş desteğini ciddi biçimde sınırlandırmıştır.
- BMüstahkem Mevki Komutanlığı, sabit Boğaz tabyalarının İtilaf zırhlıları tarafından kolayca hedef alınmasını önlemek amacıyla sahil boyunca intikal ettirilen seyyar topçu ve obüs bataryalarıyla kademeli bir savunma ateşi uygulamıştır.
- Osmanlı Donanması, Karadeniz'de görev yapan Yavuz ve Midilli kruvazörlerini doğrudan Çanakkale Boğazı içerisine sokarak İtilaf ana muharebe filosuyla açık denizde bir zırhlı meydan savaşına girişmiş ve düşman filosunu bu deniz muharebesiyle imha etmiştir.Cevap
- Dİtilaf denizaltılarının Boğaz'daki mayın ve ağ engellerini aşarak Marmara Denizi'ne sızması ve ikmal gemilerini batırması üzerine Osmanlı ordusu, Gelibolu'daki birliklerin takviyesini büyük oranda Uzunköprü-Keşan kara güzergâhı üzerinden sağlamak zorunda kalmıştır.
- E18 Mart deniz harekâtının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine İtilaf komutanlığı strateji değiştirerek Akdeniz Seferî Kuvvetleri aracılığıyla Seddülbahir ve Arıburnu kıyılarına amfibi çıkarma harekâtı başlatmıştır.
Cevap
Osmanlı Donanması'nın Yavuz ve Midilli kruvazörlerini Çanakkale Boğazı içerisine sokarak İtilaf ana filosuyla bir donanma meydan savaşına giriştiği ve düşmanı bu yolla imha ettiği yargısı yanlıştır.
Çanakkale Boğazı'nın savunulmasında Osmanlı Devleti ana muharebe gemilerini Boğaz içerisine sokup İtilaf filosuyla bir donanma meydan savaşı vermemiştir. Yavuz ve Midilli kruvazörleri Karadeniz'de Rus donanmasına karşı görev yapmıştır. 18 Mart Deniz Zaferi; Müstahkem Mevki Komutanı Albay Cevat (Çobanlı) Paşa'nın sevk ve idaresindeki sabit tabyalar, sahil boyuna dağıtılmış seyyar bataryalar ve Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey komutasındaki Nusret Mayın Gemisi'nin döktüğü mayın hatları sayesinde kazanılmış bir kıyı savunma zaferidir. Dolayısıyla zırhlı meydan savaşı verildiği yönündeki ifade tamamen yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çanakkale Cephesi Deniz ve Kara Savunma Doktrini, Lojistik Dinamikler ve Harekât Alanları Ayrımı
İpuçları
1
Çanakkale Deniz Zaferi'nin (18 Mart 1915) bir donanma zırhlılar düellosu mu yoksa mayın ve kıyı topçusu savunması mı olduğunu hatırlayınız.
2
Yavuz ve Midilli savaş gemilerinin I. Dünya Savaşı boyunca asıl harekât alanının hangi deniz olduğunu göz önünde bulundurunuz.
3
Yavuz ve Midilli kruvazörleri Karadeniz'de Rus donanmasına karşı görevlendirilmiş olup Çanakkale Boğazı içinde İtilaf ana filosuyla bir donanma meydan savaşı icra etmemiştir.
Daha Fazla Pratik
Çanakkale Muharebeleri'nde Denizaltı Harekâtları (E11, Turquoise, Sultanhisar) ve Seddülbahir/Arıburnu savunmasında Mustafa Kemal, Esat Paşa ve Cevat Paşa'nın görev dağılımlarını pekiştiriniz.
Alternatif Yöntem
Eleme Yöntemi: Muavenet-i Milliye'nin Goliath'ı batırması (taktik başarı), Müstahkem Mevki seyyar bataryaları (savunma doktrini), Marmara denizaltı harekâtı ve Uzunköprü lojistiği (ikmal gerçeği) ile 25 Nisan amfibi çıkarması (kronolojik safha) kesin tarihsel olgulardır. Çanakkale'de Osmanlı'nın bir donanma meydan muharebesi vermediği gerçeği üzerinden doğrudan yanlış önerme tespit edilebilir.
Tahmini Süre:3m 0s