Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası

19241924 Anayasası döneminde, kabul edilen kanunların anayasaya uygunluğunun denetimi ve bu süreçte görev alan yargısal organlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasanın üstünlüğü ilkesi kabul edilmesine rağmen, kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyecek bir Anayasa Mahkemesi öngörülmemiştir.Cevap
  2. B
    Kanunların denetimi, bu dönemde kurulan ve üyeleri TBMM tarafından seçilen Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilmiştir.
  3. C
    Yasama meclisi, çıkardığı kanunların anayasaya uygunluğunu "Yasama Yorumu" yetkisini kullanarak her zaman bağımsız mahkemelerin denetimine bırakmıştır.
  4. D
    Danıştay, yürürlüğe giren tüm kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli en yüksek yargı organı olarak tanımlanmıştır.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, anayasaya aykırı bulduğu kanunları iptal edilmesi için doğrudan Yargıtay'a sevk ederek kanunların denetimini sağlamıştır.

Cevap

1924 Anayasası'nda anayasanın üstünlüğü ilkesi bulunsa da, kanunların yargısal denetimini yapacak bir mahkeme (Anayasa Mahkemesi) bulunmamaktadır.
Doğru ifade, 19241924 Anayasası'nın anayasanın üstünlüğünü ilan etmesine rağmen, bu ilkeyi koruyacak ve kanunları iptal edebilecek bir yargı organına (Anayasa Mahkemesi) yer vermediğini belirtir. Bu dönemde Meclis'in üstünlüğü esas alındığı için yargısal denetim mekanizması işletilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası'nın temel hukuk sistemini analiz edin.
19241924 Anayasası, anayasanın üstünlüğü ilkesini (88. Madde) kabul etmiştir.
Anayasanın üstünlüğü, kanunların anayasaya aykırı olamayacağı anlamına gelir.
2
Dönemin yargı organlarını ve denetim mekanizmalarını inceleyin.
Bu dönemde kanunları denetleyecek bir Anayasa Mahkemesi kurulmamıştır.
"Meclis Üstünlüğü" ilkesi gereği, Meclis'in iradesinin (kanunların) yargı tarafından denetlenmesi o dönemin anlayışına aykırı görülmüştür.
3
Diğer denetim yollarının niteliğini değerlendirin.
Kanunların anlamını belirleme yetkisi (Yasama Yorumu) mahkemelere değil TBMM'ye verilmiştir.
Yargısal denetim yerine siyasi veya iç denetim ağırlık kazanmıştır.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nda Yargısal Denetim Eksikliği

İpuçları

1
19241924 Anayasası "Meclis Üstünlüğü" ilkesini benimsemiştir.
2
Türk tarihinde kanunların yargısal denetimini (iptal davası vb.) başlatan mahkemenin kuruluş tarihini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

1961 Anayasası'nın 1924 Anayasası'ndan en büyük farklarından biri olan yargısal denetim organlarının gelişimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla