Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'ye göre, yasama sürecinde Heyet-i Mebusan'dan gelen bir kanun layihasının; Padişah'ın kutsal haklarına, vatanın emniyetine, ülkenin bütünlüğüne ve özellikle de anayasa (Kanun-i Esasi) hükümlerine aykırı olup olmadığını inceleyerek, aykırılık tespit etmesi halinde reddetme yetkisiyle donatılmış olan ve Türk anayasa tarihinde bir nevi 'siyasi anayasallık denetimi' yapan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Heyet-i AyanCevap
  2. B
    Şura-yı Devlet
  3. C
    Divan-ı Ahkam-ı Adliye
  4. D
    Meclis-i Has-ı Vükela
  5. E
    Divan-ı Muhasebat

Cevap

Kanun-i Esasi uyarınca anayasaya uygunluk ve egemenlik haklarını denetleme yetkisi Heyet-i Ayan'a aittir.
Heyet-i Ayan, üyeleri Padişah tarafından seçilen ve ömür boyu görevde kalan bir meclis olarak, sistemin denge unsuru kabul edilmiştir. Kanun-i Esasi'nin 6464. maddesi bu meclise; Heyet-i Mebusan'dan gelen teklifleri Padişah hakları, hürriyet, ülke bütünlüğü ve anayasa hükümleri açısından inceleme ve aykırılık gördüğünde reddetme yetkisi vererek, Türk tarihindeki ilk siyasi anayasa denetimi işlevini bu kuruma yüklemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
18761876 Anayasası'nın yasama organı olan Meclis-i Umumi'nin yapısını analiz et.
Meclis-i Umumi; üyeleri halk tarafından seçilen Heyet-i Mebusan ve üyeleri Padişah tarafından atanan Heyet-i Ayan'dan oluşur.
Yasama sürecindeki kurumların rollerini belirlemek için gereklidir.
2
Kanun-i Esasi'nin 6464. maddesini incele.
Maddede, Heyet-i Ayan'ın; din ve devlet emniyetine, Padişah haklarına ve anayasa hükümlerine aykırı gördüğü kanun layihalarını reddetme yetkisi açıkça belirtilmiştir.
Anayasallık denetiminin hukuki dayanağını bulmak için gereklidir.
3
Modern hukuk sistemindeki anayasa yargısı ile karşılaştır.
18761876 sisteminde hukuki/yargısal bir denetim (Anayasa Mahkemesi) yoktur; ancak Heyet-i Ayan bu işlevi 'siyasi' bir organ olarak yerine getirir.
Kavramsal ayrımı netleştirmek ve doğru mercii tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Heyet-i Ayan'ın Kanun-i Esasi'nin Koruyuculuğu Rolü

Daha Fazla Pratik

1909 değişikliklerinden sonra Heyet-i Ayan'ın bu yetkilerinin nasıl kısıtlandığını ve parlamenter sisteme geçiş sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1876 Kanun-i Esasi

Bu konudan daha fazla soru