Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

1982 Anayasası’nın "Yargı" bölümü sistematik yapısı dikkate alındığında, "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında sayılmamasına karşın; hesap yargılaması yaparak vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında kesin hüküm verme yetkisine sahip olan ve kararları aleyhine idari yargı yoluna başvurulamayan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi
  2. B
    Yargıtay
  3. C
    Danıştay
  4. D
    Uyuşmazlık Mahkemesi
  5. SayıştayCevap

Cevap

Sayıştay
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenen, TBMM adına mali denetim yapan ve hesap yargılaması sonucunda kesin hüküm veren bir kurumdur. Kararları aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaması ona 'yüksek dereceli mahkeme' benzeri bir güç verse de, Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı (Md. 146-160 arası) altında sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi sayılmıştır. Dolayısıyla Sayıştay teknik olarak bir 'Yüksek Mahkeme' değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altındaki kurumları listele
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasal sistematiği ve kurumların statüsünü belirlemek için gereklidir.
2
Soruda verilen 'mali kesin hüküm' yetkisini analiz et
Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca Sayıştay; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini TBMM adına denetler ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar.
Kurumun görev alanını ve yargısal niteliğini saptamak için gereklidir.
3
Kurumun yargı hiyerarşisindeki yerini kontrol et
Sayıştay kararları kesindir ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak bu durum, kurumu Anayasa'da sayılan 'Yüksek Mahkemeler' listesine dahil etmez.
Yüksek mahkeme statüsü ile kararların kesinliği arasındaki ince ayrımı fark etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve Sayıştay'ın Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da kararları kesin olan her kurum 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında düzenlenmemiştir.
2
2017 Anayasa değişikliğinden sonra askeri yüksek mahkemelerin kaldırıldığını ve geriye sadece 4 yüksek mahkeme kaldığını hatırlayın.
3
Soruda bahsedilen mali denetim ve hesap yargılaması yetkisi, TBMM adına denetim yapan kurumun temel özelliğidir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) gibi kurumların da yargısal yetkileri olmasına rağmen 'Yüksek Mahkeme' statüsünde olmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla