Examkin

Soru

Zorluk: ZorLozan Barış Antlaşması

Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar ile ilgili alınan kararlar, Türkiye’nin egemenlik haklarına ve ulusal güvenliğine yönelik bazı kısıtlamalar içermekteydi. Bu kısıtlamalar, ancak 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ortadan kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam Türk hâkimiyeti sağlanabilmiştir.

Buna göre, Lozan Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisinin Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askerî denetimini ve savunma kabiliyetini doğrudan kısıtladığı savunulabilir?

  1. A
    Boğazlar Komisyonu’nun başkanlığının bir Türk temsilciye bırakılması
  2. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının her iki yakasının 1515'er kilometrelik alanının askerden arındırılmasıCevap
  3. C
    Ticaret gemilerinin barış zamanında Boğazlar’dan geçiş serbestisi hakkına sahip olması
  4. D
    Boğazlar rejiminin ve güvenliğinin Milletler Cemiyeti’nin genel garantisi altına alınması
  5. E
    Yabancı savaş gemilerinin geçiş tonajı ve Karadeniz'de kalış sürelerine kısıtlamalar getirilmesi

Cevap

İstanbul ve Çanakkale boğazlarının her iki yakasında belirlenen bölgelerin askerden ve tahkimattan arındırılmış olması
Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar'ın her iki yakasının 1515'er kilometrelik bir şerit boyunca askerden arındırılması, Türkiye'nin bu stratejik bölgelerde tahkimat yapmasını ve ordu bulundurmasını yasaklamıştır. Bu durum, Misak-ı Milli hedefleriyle bağdaşmadığı gibi Türkiye'nin kendi topraklarını savunma kabiliyetini doğrudan ortadan kaldırmış ve güvenliğini uluslararası garantilere muhtaç hale getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan Antlaşması'ndaki Boğazlar rejiminin askerî hükümlerini analiz etmek.
Antlaşmaya göre Boğazlar'ın her iki yakasında 15 km15\text{ km} derinliğinde bir alanın gayriaskerî statüde olacağı görülür.
Bu madde, Lozan'da barışın sağlanması adına egemenlikten verilen en büyük tavizlerden biridir.
2
Askerden arındırma (demilitarizasyon) hükmünün savunma stratejisi üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Bölgede asker bulundurulmasının ve batarya/tahkimat kurulmasının yasaklanması, Türkiye'yi saldırılara karşı açık ve savunmasız bırakmıştır.
Savunma kabiliyeti ancak stratejik noktalarda askerî güç bulundurmakla mümkündür.
3
Sonucu ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık ilkeleriyle ilişkilendirmek.
Kendi vatan toprağını silahlı güçlerle koruma hakkının engellenmesi, tam bağımsızlık anlayışına aykırı bir durum oluşturur.
Egemen devlet, topraklarının her noktasında askerî tasarruf hakkına sahip olmalıdır.

Anahtar Kavram

Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın gayriaskerî statüsü
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Lozan Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru