Soru

Zorluk: OrtaSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek amacıyla 1808 yılında Padişah II. Mahmut ile yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanan, padişahın yetkilerinin ilk kez hukuken sınırlandırıldığı ve Türk anayasa tarihindeki ilk anayasal belge olarak kabul edilen metin aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sened-i İttifakCevap
  2. B
    Tanzimat Fermanı
  3. C
    Islahat Fermanı
  4. D
    Kanun-i Esasi
  5. E
    Teşkilat-ı Esasiye

Cevap

Sened-i İttifak, Osmanlı tarihinde padişahın yetkilerini sınırlayan ilk sözleşme niteliğindeki belgedir.
Sened-i İttifak (1808), II. Mahmut döneminde ayanların varlığının ve gücünün padişah tarafından resmen tanındığı, buna karşılık ayanların da devlete sadakat sözü verdiği bir sözleşmedir. Bu belge ile Osmanlı tarihinde padişahın mutlak yetkileri ilk kez 'başka bir güç' tarafından sınırlandırılmıştır. Batı'daki Magna Carta (1215) ile benzerlik gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Belgenin tarihini ve taraflarını belirleme
1808 yılı, II. Mahmut ve Ayanlar
Soruda istenen 'ilk' sınırlandırmanın kronolojik yerini tespit etmek gerekir.
2
Hukuki niteliği analiz etme
Sözleşme (Misak) tipi belge
Padişahın tek taraflı iradesiyle değil, karşılıklı bir anlaşma ile yapılmıştır.
3
Anayasal gelişimdeki yerini saptama
İlk anayasal belge
Hukuk devleti yolunda atılan ve mutlak otoriteyi ilk kez kısıtlayan adımdır.

Anahtar Kavram

Sened-i İttifak'ın Türk Anayasa Tarihindeki Yeri

İpuçları

1
Bu belge 1808 yılında Alemdar Mustafa Paşa'nın girişimiyle hazırlanmıştır.
2
Padişah ile yerel toprak sahipleri (ayanlar) arasında karşılıklı bir sözleşme niteliğindedir.
3
İngiltere'deki Magna Carta (1215) sözleşmesine Türk tarihinde en çok benzeyen belgedir.

Daha Fazla Pratik

Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak arasındaki en temel fark olan 'tek taraflı irade' ve 'sözleşme' ayrımına çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla