Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer alan genç oluşumlu bir ülke olması nedeniyle zengin jeotermal enerji potansiyeline sahiptir. Ancak bu potansiyelin elektrik enerjisi üretimine dönüştürüldüğü tesislerin büyük bir bölümü Ege Bölgesi'nde toplanmıştır.

Buna göre; Sarayköy (Denizli) ve Germencik (Aydın) gibi merkezlerde jeotermal santrallerin yoğunlaşmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Batı Anadolu Fay Hattı üzerindeki kırıklı yer yapısının yüksek sıcaklıklı akışkanlara imkan tanımasıCevap
  2. B
    Bölgedeki akarsuların rejimlerinin düzenli olması ve yeraltı su seviyesinin yüksekliği
  3. C
    Horst-graben sistemine bağlı olarak ortalama yükseltinin bölge genelinde az olması
  4. D
    Bölgede sanayi faaliyetlerinin yoğun olması nedeniyle enerji nakil maliyetlerinin düşük tutulması
  5. E
    Karstik arazilerin yaygınlığına bağlı olarak yeraltı sularının kimyasal çözünme ile ısınması

Cevap

Jeotermal santrallerin belirli bir alanda yoğunlaşmasının temel nedeni, Batı Anadolu'daki kırıklı yer yapısının (fay hatlarının) yüksek sıcaklıklı yeraltı sularının yüzeye çıkmasına uygun ortam hazırlamasıdır.
Jeotermal enerji üretimi, yeraltındaki yüksek sıcaklıklı akışkanların varlığına ve bu akışkanların yüzeye iletilmesini sağlayan fay hatlarına bağlıdır. Türkiye'nin en yoğun fay hatlarından birine sahip olan Batı Anadolu (Ege) Bölgesi, kırıklı yer yapısı sayesinde bu kaynağın elektrik üretimine en uygun olduğu bölgedir.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji kaynağının türünü belirle
Soru jeotermal enerjiden bahsetmektedir.
Jeotermal enerji yerin iç ısısından (magma) beslenen yenilenebilir bir kaynaktır.
2
Kaynak ile yer yapısı arasındaki ilişkiyi kur
Sıcak suların yüzeye çıkması için fay hatları ve kırıklı yapı gereklidir.
Faylar, yer kabuğunun zayıf noktalarıdır ve derinlerdeki ısının yukarı taşınmasını sağlar.
3
Bölgesel eşleştirme yap
Batı Anadolu (Ege), horst-graben sistemine sahip olduğu için Türkiye'nin en kırıklı yapısına sahiptir.
Sarayköy ve Germencik bu tektonik hatlar üzerinde yer alır.

Anahtar Kavram

Jeolojik yapı ve enerji kaynağı ilişkisi (Tektonizma)

İpuçları

1
Jeotermal enerjinin temel kaynağını (yeraltı ısısı) ve bu ısının yüzeye nasıl ulaştığını düşünün.
2
Ege Bölgesi'ndeki dağların uzanış biçimi ve aralarındaki çöküntü alanlarını (grabenler) hatırlayın.
3
Jeotermal potansiyel ile genç fay hatları arasındaki doğrudan ilişkiyi odak noktanıza alın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de jeotermal enerjinin sadece elektrik üretiminde değil, konut ısıtması ve seracılıkta da kullanıldığı diğer merkezleri (Afyonkarahisar, İzmir vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla