Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

1982 Anayasası’nın "Yargı" bölümünde düzenlenen yüksek mahkemeler ve diğer anayasal yargı mercileri arasında görev, yetki ve hiyerarşik konum bakımından belirli farklar bulunmaktadır. Özellikle 2017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargının kaldırılması, yüksek yargıdaki kurum sayısını ve bu kurumların anayasal statülerini doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler ışığında yüksek mahkemeler ve bu mahkemelerin statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir.
  2. B
    Yargıtay üyelerinin tamamı, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla seçilir.
  3. Sayıştay, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile arasında çıkan uyuşmazlıklarda kararları esas alınan bir yüksek mahkeme statüsündedir.Cevap
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, yüksek mahkeme sıfatının yanı sıra, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir.
  5. E
    Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olduğunu ve kararlarının Danıştay'a karşı üstün olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü Sayıştay, 1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi ile birlikte sayılan 'Yüksek Mahkemeler'den biri değildir. Ayrıca Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca, vergi ve mali konularda Danıştay ile Sayıştay arasındaki görüş ayrılıklarında Danıştay'ın kararı esas alınır; yani hiyerarşik olarak Sayıştay kararları Danıştay'ın üstünde değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri tespit etme
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumların tam listesini bilmek temel ayrımı yapmayı sağlar.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme
Sayıştay, Anayasa'nın "Yargı" bölümünde düzenlenmiş bir kurum olsa da "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında yer almaz.
Kurumun yargı bölümünde yer alması, her zaman yüksek mahkeme statüsünde olduğu anlamına gelmez.
3
Danıştay ve Sayıştay arasındaki hiyerarşiyi kontrol etme
Anayasa'nın 160. maddesine göre, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile Sayıştay kararları çelişirse Danıştay kararları esas alınır.
Anayasal hiyerarşide idari yargının en üst mercii Danıştay'dır.
4
2017 sonrası durumu doğrulama
Askeri mahkemelerin (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırılmasıyla yüksek mahkeme sayısı 4'e düşmüştür.
Güncel anayasal bilgi sınav formatı için kritiktir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemelerin sayımı (numerus clausus) ve Sayıştay'ın statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da hangi kurumların 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında toplandığını hatırlayın.
2
Sayıştay ve Danıştay arasında bir vergi uyuşmazlığı çıktığında hangisinin sözünün geçtiğini (Anayasa madde 160) kontrol edin.
3
2017 değişikliği öncesinde 6 olan yüksek mahkeme sayısının, askeri mahkemelerin kalkmasıyla kaça düştüğünü ve Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yüksek mahkeme olup olmadığını ve üye seçimindeki rollerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru