Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletçilik

Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen politikalar izlenmiş, ancak sermaye birikiminin yetersizliği ve 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı gibi faktörler, ekonomik kalkınmanın hızlandırılması için devletin doğrudan yatırım yapmasını zorunlu kılmıştır. Bu durum, Türkiye'ye özgü bir "Devletçilik" modelinin doğmasına zemin hazırlamıştır.

Buna göre, Atatürk döneminde uygulanan devletçilik ilkesinin temel karakteri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Özel mülkiyet ve ferdi girişimi reddetmeden, kamu yararı için devletin ekonomik hayata müdahalesini öngören pragmatik bir modeldir.Cevap
  2. B
    Özel mülkiyeti tamamen ortadan kaldıran ve tüm üretim araçlarını devlet tekeline alan doktriner bir sistemdir.
  3. C
    Sadece devletin güvenlik ve adalet gibi temel görevleri yerine getirdiği, ekonominin tamamen piyasaya bırakıldığı liberal bir anlayıştır.
  4. D
    Toplumdaki sınıf ayrımını ortadan kaldırmak amacıyla yalnızca sosyal yardımlaşma ve dayanışmaya odaklanan bir ilkedir.
  5. E
    Siyasi ve hukuki alandaki köklü değişimleri hızlandırmak için kurulan, ekonomiden bağımsız bir yönetim biçimidir.

Cevap

Türk Devletçiliği, özel mülkiyeti ve bireysel çalışmayı temel almakla birlikte, hızlı kalkınma için devletin ekonomik müdahalesini ve yatırımcılığını savunan pragmatik bir modeldir.
Devletçilik ilkesi, Türkiye'nin o günkü şartlarından (sermaye azlığı, teknik eleman yetersizliği) ve dünya ekonomik krizinden doğmuş özgün bir modeldir. Bu model, özel mülkiyeti reddetmez ancak kalkınmanın hızlanması için devletin iktisadi alanda bizzat görev almasını öngörür.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı analiz etme
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve yerli sermaye eksikliğinin devlet müdahalesini zorunlu kıldığı belirlenir.
Devletçiliğin hangi şartlar altında bir zorunluluk olarak ortaya çıktığını anlamak gerekir.
2
İdeolojik ayrımı yapma
Modelin sosyalizm (özel mülkiyet karşıtlığı) veya katı liberalizm (sıfır müdahale) olmadığı anlaşılır.
Türk tipi devletçiliğin özgün yapısını diğer ekonomik sistemlerden ayırt etmek önemlidir.
3
Temel tanımı formüle etme
Özel teşebbüsü destekleyen ancak ana yatırımları devletin yaptığı "karma ekonomi" benzeri yapı teyit edilir.
Atatürk'ün "Bizim izlediğimiz devletçilik, ferdi çalışmayı esas tutar" sözüyle uyumlu olan seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Karma Ekonomi ve Pragmatizm

İpuçları

1
Türkiye'deki devletçilik, bir ideolojiden ziyade o dönemin zorunluluklarından doğmuştur.
2
Özel sektörün gücünün yetmediği büyük sanayi yatırımlarının devlet eliyle yapılmasını düşünün.
3
Atatürk'ün devletçiliği, özel mülkiyeti yasaklamayan ancak devletin ekonomide 'motor güç' olduğu karma bir yapıdır.

Daha Fazla Pratik

Devletçilik ilkesinin somut uygulamaları olan I. Beş Yıllık Sanayi Planı ve Etibank, Sümerbank gibi kurumların kuruluş amaçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletçilik

Bu konudan daha fazla soru