Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletçilik

19331933 yılında hazırlanan ve 19341934 yılında uygulamaya konulan I. Beş Yıllık Sanayi Planı, Türkiye'de Devletçilik ilkesinin sistematik bir şekilde hayata geçirilmesini sağlamıştır. Bu plan kapsamında şeker, dokuma, kâğıt ve şişe-cam gibi alanlarda birçok fabrika hizmete açılmıştır. Buna göre, I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nın uygulanmasıyla ulaşılmak istenen temel hedefler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A
    Hammaddesi yurt içinde bulunan ürünlerin işlenmesini sağlayarak ithalatı azaltmak
  2. B
    Temel ihtiyaç maddelerinde dışa bağımlılığı sona erdirerek ekonomik bağımsızlığı güçlendirmek
  3. C
    Sanayi yatırımlarını Anadolu’nun farklı bölgelerine yayarak dengeli bir kalkınma modeli oluşturmak
  4. Özel teşebbüsün faaliyetlerini tamamen yasaklayarak piyasa ekonomisini sonlandırmakCevap
  5. E
    Siyasi bağımsızlığı, yerli üretim ve sanayileşme hamleleriyle kalıcı hale getirmek

Cevap

Özel teşebbüsün faaliyetlerini tamamen yasaklayarak piyasa ekonomisini sonlandırmak seçeneği yanlıştır çünkü Türk Devletçiliği özel sektörü rakip olarak değil, destekleyici olarak görür.
Atatürk dönemi Devletçilik anlayışı, özel teşebbüsün varlığını reddetmeyen 'karma ekonomi' modeline dayanır. I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın amacı özel sektörü tasfiye etmek değil, özel sektörün sermaye ve tecrübe yetersizliği nedeniyle gerçekleştiremediği büyük yatırımları (kağıt, dokuma, maden vb.) devlet eliyle yaparak milli ekonomiyi ayağa kaldırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel karakteristiklerini belirlemek.
Planın 19301930’lu yılların dünya konjonktürü ve Türkiye’nin ihtiyaçları doğrultusunda hazırlandığını tespit etmek.
Planın ekonomik ve sosyal amaçlarını doğru analiz edebilmek için.
2
Devletçilik ilkesinin özel sektör (liberalizm) ve kamu sektörü arasındaki dengesini analiz etmek.
Türk Devletçiliğinin 'karma ekonomi' modeline dayandığını ve özel teşebbüsü reddetmediğini belirlemek.
Seçeneklerdeki 'yasaklama' veya 'sonlandırma' gibi ifadelerin ideolojik doğruluğunu denetlemek.
3
Sanayi yatırımlarının hedefleri ile seçenekleri karşılaştırmak.
İthalatın azaltılması, yerli üretimin teşviki ve bölgesel kalkınma hedeflerinin plana uygun olduğunu doğrulamak.
Hatalı olan (hedef olmayan) seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Devletçilik ilkesinin ekonomik hedefleri ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı

Daha Fazla Pratik

I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın finansmanını sağlamak amacıyla kurulan bankayı (Sümerbank) araştırınız.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletçilik

Bu konudan daha fazla soru