Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’a saldırması ve Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması gibi gelişmeler üzerine Türkiye, Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin değiştirilmesi için ilgili devletlere bir nota göndermiştir. 2020 Temmuz 19361936 tarihinde imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar rejimi Türkiye lehine yeniden düzenlenmiştir.

Bu sözleşmenin aşağıdaki maddelerinden hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan en önemli siyasi engelin tamamen ortadan kalktığını doğrudan kanıtlar?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesiCevap
  2. B
    Boğazların her iki yakasında bulunan dar bir şeridin askerden arındırılmış statüsünün korunması
  3. C
    Boğazlar rejiminin Milletler Cemiyeti tarafından atanacak bir Türk delegesi tarafından denetlenmesi
  4. D
    Sözleşmenin imzalanması için Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın öncelikle Milletler Cemiyeti'nden onay alması
  5. E
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine uygulanan tonaj ve süre sınırlamasının kaldırılması

Cevap

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi seçeneği doğrudur.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan'da Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen kaldırılmıştır. Bu komisyonun yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesi, Boğazlar üzerindeki yönetim yetkisinin artık hiçbir dış müdahale olmaksızın sadece Türkiye'ye ait olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan ve Montrö şartlarını karşılaştırın.
Lozan'da Boğazlar uluslararası bir komisyon tarafından yönetiliyordu ve kıyılar askersizdi.
Egemenlik kısıtlamalarını tespit etmek için temel belgelerin incelenmesi gerekir.
2
Egemenliği doğrudan etkileyen siyasi yapıyı belirleyin.
Komisyon, Türkiye'nin kendi topraklarında tam yetkili olmasını engelleyen bir 'devlet içinde devlet' gibi işleyen siyasi bir engeldir.
Bir devletin topraklarında başka bir otoritenin varlığı tam bağımsızlığa aykırıdır.
3
Montrö'nün getirdiği en büyük siyasi kazanımı seçin.
Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması ve yetkilerinin Türkiye'ye devredilmesi.
Bu hamle ile Boğazlar üzerindeki siyasi ve hukuki denetim tamamen Türk Devleti'nin eline geçmiştir.

Anahtar Kavram

Tam Egemenlik ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi

İpuçları

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetiminde Türkiye dışında başka devletlerin de söz sahibi olduğu bir mekanizma vardı.
2
Bir devletin kendi toprağında 'komisyon' adı altında uluslararası bir yapının bulunması bağımsızlığa gölge düşürür.
3
Montrö ile kaldırılan en kritik kurum, Lozan'da kurulan Uluslararası Boğazlar Komisyonu'dur.

Daha Fazla Pratik

Lozan ve Montrö sözleşmelerini 'Komisyon', 'Silahlandırma' ve 'Geçiş Rejimi' başlıkları altında bir tablo yaparak karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Bu konudan daha fazla soru