Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de enerji üretim tesislerinin yer seçiminde; hammaddenin taşınma maliyeti, su kaynaklarına olan ihtiyaç, tüketim merkezlerine yakınlık ve ulaşım olanakları gibi çeşitli faktörler belirleyici rol oynamaktadır. Bazı santraller doğrudan kaynağın bulunduğu alana kurulurken, bazıları ise ithal imkânları veya tüketim talebi nedeniyle farklı bölgelerde konumlandırılmıştır.

Buna göre, aşağıdaki elektrik enerjisi üretim tesislerinden hangisinin kuruluş yerinin belirlenmesinde hammaddeye yakınlık ilkesinin temel belirleyici olduğu söylenemez?

  1. A
    Soma Termik Santrali (Manisa)
  2. B
    Çatalağzı Termik Santrali (Zonguldak)
  3. C
    Hamitabat Termik Santrali (Kırklareli)
  4. Ambarlı Termik Santrali (İstanbul)Cevap
  5. E
    Sarayköy Jeotermal Santrali (Denizli)

Cevap

Ambarlı Termik Santrali, hammadde (doğal gaz) kaynağına yakınlığı nedeniyle değil, tüketim merkezine yakınlık ve ulaşım avantajları nedeniyle İstanbul'da konumlandırılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, İstanbul'daki tesisin yerli bir hammadde kaynağına sahip olmadığını, aksine enerjinin en çok tüketildiği devasa sanayi ve nüfus merkezine (pazara) yakınlığı nedeniyle tercih edildiğini belirtmektedir. Türkiye'de doğal gazın önemli bir kısmı ithal edildiğinden, Ambarlı gibi santraller hammaddeye yakınlık ilkesinden ziyade tüketim ve ulaşım odaklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki santrallerin kullandığı enerji kaynaklarını belirle.
Soma (Linyit), Çatalağzı (Taş Kömürü), Hamitabat (Doğal Gaz - yerli), Ambarlı (Doğal Gaz - ithal), Sarayköy (Jeotermal).
Kuruluş yerinin hammaddeyle ilişkisini anlamak için önce kaynağın ne olduğunu bilmek gerekir.
2
Santrallerin konumları ile hammadde çıkarma alanlarını karşılaştır.
Soma, Çatalağzı, Hamitabat ve Sarayköy doğrudan kaynağın çıkarıldığı veya bulunduğu yerdedir. Ancak İstanbul'da doğal gaz çıkarımı yoktur.
Hammaddeye yakınlık, tesisin kaynağın çıktığı bölgeye kurulup kurulmadığını test eder.
3
Ambarlı Santrali'nin yer seçim kriterini analiz et.
İstanbul'un Türkiye'nin en büyük enerji tüketim merkezi olması ve liman olanakları, ithal doğal gaza dayalı bu santralin yer seçiminde ana etkendir.
Hammaddeye yakınlık dışındaki alternatif faktörleri (pazara yakınlık, ulaşım) doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Enerji Santrallerinde Yer Seçimi Kriterleri

İpuçları

1
Bir santralin hammaddeye yakın olması için, kullanılan yakıtın o ilde veya çok yakınında çıkarılıyor olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

İthal doğal gaz ile çalışan diğer önemli santrallerin (Bursa-Ovaakça, İzmir-Aliağa gibi) yer seçim nedenlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla