Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Türk-İslam devletlerinde teknik ve mühendislik alanındaki çalışmalarıyla öne çıkan, Artuklular Dönemi'nde yaşamış ve sibernetiğin ilk temsilcisi olarak kabul edilen "Kitabü'l-Hiyel" adlı eserin müellifi olan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İbn-i Heysem
  2. B
    Uluğ Bey
  3. El-CezeriCevap
  4. D
    Akşemseddin
  5. E
    Ali Kuşçu

Cevap

Artuklular Dönemi'nde yaşamış, sibernetiğin ve robotik biliminin öncüsü kabul edilen, 'Kitabü'l-Hiyel' adlı eserin yazarı olan El-Cezeri'dir.
Dünya bilim tarihinde sibernetiğin ve robotiğin kurucusu kabul edilen El-Cezeri, XII.XII. ve XIII.XIII. yüzyıllarda Artukluların hizmetinde bulunmuş ve 'Kitabü'l-Hiyel' adlı eserinde kendi tasarladığı fıskiyeler, su saatleri ve otomatik makineleri toplamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem ve devlet bilgisini analiz etme
Soruda belirtilen 'Artuklular Dönemi' ifadesi, bizi Diyarbakır ve çevresindeki bilimsel faaliyetlere yönlendirir.
El-Cezeri, hayatının büyük bir kısmını Artuklu sarayında başmühendis olarak geçirmiştir.
2
Çalışma alanını ve unvanı değerlendirme
Mekanik düzenekler, su saatleri ve fıskiyeler üzerine yapılan çalışmalar 'sibernetik' ve 'robotik' alanına girer.
El-Cezeri, tarihteki ilk otomatik makineleri ve kontrol sistemlerini tasarlayan kişidir.
3
Eser ismiyle eşleştirme yapma
Kitabü'l-Hiyel (Mekanik Araçların Bilgisi), El-Cezeri'nin en ünlü ve temel eseridir.
Bu eser, 5050'den fazla mekanik cihazın çizimini ve çalışma prensiplerini detaylıca açıklar.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Bilim Tarihinde Mekanik ve Sibernetik

İpuçları

1
Bu bilim insanı, günümüzdeki robot teknolojisinin ve kontrol sistemlerinin atası sayılır.
2
En ünlü tasarımları arasında 'Fil Su Saati' ve 'Abdest Alma Otomatı' bulunur.
3
Eserinin tam adı 'Kitab-ül Camii Beyne’l-İlmi ve’l-Amel-in-Nafi-i fi Sınaati’l-Hiyel'dir ve Artuklu sarayında mühendislik yapmıştır.

Daha Fazla Pratik

Türk-İslam bilginlerinin eserlerini ve temsil ettikleri dönemleri (Karahanlı, Büyük Selçuklu, Gazneli, Beylikler) bir tablo üzerinden karşılaştırmalı olarak çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruda geçen 'sibernetik' ve 'Artuklu' anahtar kelimeleri doğrudan bu ismi işaret etmektedir. Diğer seçeneklerin çoğu ya farklı bilim dallarıyla (optik, astronomi, tıp) ya da farklı dönemlerle (Osmanlı, Timur) ilişkilidir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Bu konudan daha fazla soru