Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’na göre, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı sahip oldukları koruma (yasama sorumsuzluğu) ile işledikleri iddia edilen suçlar nedeniyle sahip oldukları koruma (yasama dokunulmazlığı) arasındaki farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu mutlak ve sürekli (ömür boyu) bir nitelik taşırken; yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılabilen geçici bir korumadır.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin Meclis'teki oy ve sözlerini kapsarken; yasama sorumsuzluğu sadece Meclis dışındaki suç iddialarını kapsar.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği sıfatı sona erdiğinde ortadan kalkarken; yasama dokunulmazlığı ömür boyu devam eden bir haktır.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı hem hukuki (tazminat) hem cezai davaları kapsayan mutlak bir korumadır; yasama sorumsuzluğu ise sadece cezai davalara karşı koruma sağlar.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu kararıyla her zaman kaldırılabilirken; yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamaz.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu mutlak ve sürekli bir nitelik taşırken, yasama dokunulmazlığı meclis kararıyla kaldırılabilen geçici bir korumadır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin yasama faaliyetleri sırasındaki oy ve sözlerinden dolayı hiçbir zaman sorumlu tutulamayacaklarını ifade eder. Bu koruma mutlaktır (kaldırılamaz) ve milletvekilliği bitse dahi o dönemdeki sözler için ömür boyu devam eder. Yasama dokunulmazlığı ise milletvekilinin meclis dışındaki cezai fiilleri için bir koruma sağlar, ancak bu koruma TBMM kararıyla kaldırılabilir ve kural olarak milletvekilliği süresince geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramları tanımlayın.
Yasama sorumsuzluğu (söz hürriyeti) ve yasama dokunulmazlığı (yargılanma engeli).
Soruda istenen farkları belirlemek için önce kavramların neyi koruduğunu anlamak gerekir.
2
Nitelik farkını karşılaştırın.
Sorumsuzluk mutlaktır (TBMM tarafından kaldırılamaz), dokunulmazlık nispidir (TBMM tarafından kaldırılabilir).
Anayasal korumanın gücünü belirlemek için mutlaklık/nispi farkı kritiktir.
3
Süre farkını karşılaştırın.
Sorumsuzluk ömür boyu sürer, dokunulmazlık üyelik süresince geçerlidir.
Korumanın ne kadar süreyle devam ettiğini bilmek sınavda en çok sorulan ayrıntılardan biridir.

Anahtar Kavram

Yasama bağışıklıklarının süreklilik ve mutlaklık açısından farkları

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin 'söz ve oy' hürriyetiyle ilgilidir.
2
Hangi korumanın TBMM kararıyla kaldırılabileceğini düşünün.
3
Yasama sorumsuzluğu ömür boyu sürerken, dokunulmazlık geçicidir ve TBMM tarafından kaldırılabilir.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda milletvekilinin AYM'ye başvuru sürecini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Bağışıklıkları 'S' harfi üzerinden kodlayabilirsiniz: Sorumsuzluk = Söz/Sürekli/Sınırsız (Mutlak). Dokunulmazlık ise daha çok dışarıdaki suç iddialarıyla ilgilidir ve geçicidir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla