Soru

Zorluk: Çok zorHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Hukuk düzeninde, kanun koyucunun bilerek veya bilmeyerek bıraktığı boşluklar hâkim tarafından belirli yöntemlerle doldurulur. Ancak bazen kanun metni (lafzı) somut uyuşmazlığa uygulanabilir görünmesine rağmen, hükmün kapsamının çok geniş tutulması nedeniyle somut olaya aynen uygulanması adaletsiz sonuçlar doğurabilir ve kanunun amacıyla çelişebilir. Bu durumda, kanun hükmünün 'amaca göre sınırlanması' (teleolojik redüksiyon) yoluyla uyuşmazlığın çözümüne gidilmesi gerekir.

Bu parçada tanımlanan ve kanunun lafzı ile ruhu arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örtülü boşlukCevap
  2. B
    Açık boşluk
  3. C
    Kural içi boşluk
  4. D
    Bilinçli boşluk
  5. E
    Hukuk boşluğu

Cevap

Örtülü boşluk
Örtülü boşluk (gerçek olmayan boşluk), kanunda somut olaya uygulanabilecek bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün lafzının (kelime anlamının) somut olayın özelliklerini kapsayacak kadar geniş olması ve adaletsizliğe yol açmasıdır. Bu durumda hâkim, kanunun ruhuna (amacına) uygun olarak lafzı daraltır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığa uygulanacak bir normun olup olmadığını kontrol et.
Kanun lafzı (sözü) itibarıyla uyuşmazlığı kapsıyor gibi görünmektedir.
Örtülü boşlukta hüküm vardır ancak lafız/ruh çatışması mevcuttur.
2
Normun lafzının somut olaydaki adalete uygunluğunu değerlendir.
Hükmün kapsamı çok geniştir ve aynen uygulanması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurmaktadır.
Kanunun ruhu ve amacı, sözüyle uyuşmamaktadır.
3
Boşluğu giderme yöntemini belirle.
Amaca göre sınırlama (teleolojik redüksiyon) yöntemi uygulanmalıdır.
Bu yöntem, kanunun lafzını daraltarak adaleti sağlar.
4
Boşluk türünü sınıflandır.
Bu durum 'Örtülü Boşluk' (Gerçek Olmayan Boşluk) olarak tanımlanır.
Kanunda bir hüküm olmasına rağmen 'hukuken tatmin edici' olmaması bu türün özelliğidir.

Anahtar Kavram

Örtülü boşluk, kanunun sözü ile özü arasındaki çelişki durumudur ve hâkim bu durumda amaca göre sınırlama yaparak boşluğu giderir.

İpuçları

1
Boşluğun 'açık' mı yoksa 'örtülü' mü olduğunu anlamak için kanunda ilgili bir hüküm olup olmadığına bakın.
2
Eğer bir kural var ama bu kural somut olayı haksız yere kapsıyorsa, buna 'gerçek olmayan' bir boşluk denir.
3
Teleolojik redüksiyon (amaca göre sınırlama) yöntemi sadece örtülü boşluklarda kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Kanun boşluğu ve hukuk boşluğu ayrımını, hâkimin hukuk yaratması süreciyle birlikte tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla