Soru

Zorluk: OrtaMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan Tolunoğulları, 'Maristan' adı verilen hastaneler inşa ederek din ve ırk ayrımı gözetmeksizin halka ücretsiz sağlık hizmeti sunmuştur. Bu uygulama Tolunoğulları'nın güçlü bir sosyal devlet anlayışına sahip olduğunu gösterse de devletin siyasi varlığı yaklaşık 38 yıl gibi kısa bir sürede sona ermiştir.

Tolunoğulları ve ardından kurulan Akşitler (İhşidiler) gibi Mısır merkezli Türk devletlerinin kısa sürede yıkılmalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yönetici ve askeri kadronun Türk, halkın ise çoğunlukla Arap kökenli olmasıCevap
  2. B
    Veraset sisteminde 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının terk edilmesi
  3. C
    Moğol istilaları karşısında askeri savunmanın yetersiz kalması
  4. D
    Baharat Yolu'nun kontrolünün Avrupalı devletlerin eline geçmesi
  5. E
    Abbasi halifeleri ile girilen siyasi rekabetin askeri gücü yıpratması

Cevap

Yönetici ve askeri kadronun Türk, halkın ise çoğunlukla Arap kökenli olması
Mısır'da kurulan Tolunoğulları ve Akşitler gibi devletlerin en karakteristik özelliği, yönetici sınıfın ve ordunun Türk, ancak tebaanın (halkın) tamamen yerli Arap nüfustan oluşmasıdır. Bu durum, devlet ile toplum arasında güçlü bir bağ kurulmasını engellemiş, merkezi otorite zayıfladığı anda devletin hızla yıkılmasına zemin hazırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tolunoğulları ve Akşitler'in coğrafi konumunu belirle.
Bu devletler Mısır'da kurulmuştur.
Mısır coğrafyası bu dönemde yoğun bir Arap nüfusuna sahiptir.
2
Devletlerin kurucu ve yönetici unsurlarını analiz et.
Kurucular ve ordu Türklerden oluşmaktadır.
Abbasi hizmetindeki Türk komutanlar (Tevaif-i Müluk) bağımsızlıklarını ilan etmiştir.
3
Yönetici-halk ilişkisini değerlendir.
Halkın Arap, yöneticilerin Türk olması bir 'doku uyuşmazlığı' yaratmıştır.
Kültürel ve etnik farklılık devletin halk tarafından tam benimsenmesini engellemiş ve ömrünü kısaltmıştır.

Anahtar Kavram

Mısır'da kurulan Türk devletlerinin demografik yapısı ve siyasi etkileri

İpuçları

1
Bu devletlerin kurulduğu coğrafyadaki halkın kimliğine ve yönetenlerin kökenine odaklanın.
2
Bir devletin ordusunun ve yöneticilerinin yabancı bir azınlık, halkının ise farklı bir çoğunluk olması ne gibi sonuçlar doğurur?
3
KPSS sorularında Tolunoğulları ve Akşitler'in kısa ömürlü olması her zaman 'Türk yönetici - Arap halk' eşleşmesiyle açıklanır.

Daha Fazla Pratik

Mısır'da kurulan bu devletlerden hangisinin veraset sisteminde diğerlerinden ayrıldığını ve bunun devlete nasıl bir özellik kattığını inceleyebilirsiniz (Memlükler örneği).
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla