Examkin

Soru

Zorluk: ZorCemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından işgallere karşı Türk milletinin meşru müdafaa hakkını savunmak amacıyla çeşitli bölgesel cemiyetler kurulmuştur. Bu kapsamda faaliyet gösteren bir cemiyet;

• Fransız kamuoyunu bilgilendirmek ve bölgenin tarihi-hukuki haklarını dünya kamuoyuna duyurmak amacıyla Fransızca "Le Pays" (Vatan) gazetesini, yurt içinde ise kamuoyu oluşturmak için "Hadisat" ve "Albayrak" gazetelerini yayımlamıştır.
• Bölgede nüfus çoğunluğunun kaybedilmesini ve Wilson İlkeleri doğrultusunda azınlık egemenliği kurulmasını engellemek amacıyla yöre halkının "hiçbir suretle bölgeden göç etmemesi" yönünde kesin karar almıştır.
• Bölgesel güçlerin birleştirilmesi amacıyla Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük etmiştir.

Bahsedilen bu faaliyet ve özellikleri bünyesinde barındıran millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Millî Kongre Cemiyeti
  2. B
    Kilikyalılar Cemiyeti
  3. Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk CemiyetiCevap
  4. D
    Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
  5. E
    Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Cevap

Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti; Mondros Mütarekesi sonrasında Doğu Anadolu'da kurulması hedeflenen Ermeni devletine zemin hazırlanmasını önlemek amacıyla İstanbul'da kurulmuş, daha sonra merkezini Erzurum'a taşımıştır. Bölgedeki Türk çoğunluğunu korumak adına 'kesinlikle göç edilmemesi', 'bilim, din ve iktisat alanında teşkilatlanılması' ve 'saldırı anında müşterek savunma yapılması' kararlarını almıştır. Haklı davasını dünyaya duyurmak için Fransızca 'Le Pays' ile Türkçe 'Hadisat' ve 'Albayrak' gazetelerini yayımlamış, Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ile birlikte Erzurum Kongresi'ni organize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yayın organları üzerinden cemiyetin kimliğini tespit etme
Fransızca 'Le Pays' (Vatan), Türkçe 'Hadisat' ve 'Albayrak' gazetelerinin Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından çıkarıldığı belirlenir.
Cemiyet, Doğu Anadolu'daki Türk nüfusunun haklılığını hem Batı kamuoyuna (Fransızca) hem de yerel halka duyurmak istemiştir.
2
Göç yasağı kararının stratejik amacını çözümleme
Bölgeden göçün yasaklanmasının, Mondros'un 24. maddesi ve Wilson İlkeleri uyarınca bölgede Ermeni nüfusunun yapay şekilde çoğunluk kazanmasını önlemeye yönelik olduğu anlaşılır.
Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin üç temel ilkesinden biri 'Kesinlikle Doğu Anadolu'dan göç edilmemesi' kuralıdır.
3
Kongre faaliyeti ve bölgesel teşkilatlanmayı eşleştirme
Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ile iş birliği yaparak Erzurum Kongresi'ni toplayan ana unsurun Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti olduğu sonucuna ulaşılır.
Öncül maddelerdeki tüm kriterleri eksiksiz karşılayan tek cemiyet Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'dir.

Anahtar Kavram

Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Faaliyetleri, Yayın Organları ve Stratejik Kararları

İpuçları

1
Bahsedilen cemiyet, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde geçen 'Vilâyât-ı Sitte' (altı doğu ili) bölgesini korumayı amaçlamaktadır.
2
Cemiyetin en belirgin ilkelerinden biri, Wilson İlkeleri gereği çoğunlukta olunan bölgenin nüfus üstünlüğünü yitirmemesi için Doğu Anadolu'dan ayrılmayı yasaklamasıdır.
3
Erzurum Kongresi'nin toplanmasını organize eden, Albayrak ve Le Pays gazetelerini yayımlayan cemiyeti düşününüz.

Daha Fazla Pratik

Erzurum Kongresi'nde Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'nin birleşerek 'Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adını alması sürecini gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncüllerde yer alan gazeteler (Hadisat, Albayrak, Le Pays) ve 'göç yasağı' kararı doğrudan Doğu Anadolu bölgesine özgüdür. Seçeneklerdeki diğer cemiyetlerin etki alanları elendiğinde doğrudan doğru cevaba ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Bu konudan daha fazla soru