Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı) ile ilgili hukuki rejim ve uygulama esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünceleri için tanınan; hem cezai hem de hukuki koruma sağlayan ve milletvekilliği sona erse dahi devam eden mutlak bir bağışıklıktır.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilinin Meclis kararı olmadıkça tutuklanamaması, sorgulanamaması ve yargılanamamasıdır; ancak bu koruma şahsi borçlardan kaynaklanan icra takipleri veya tazminat davaları gibi hukuk davalarını kapsamaz.
  3. C
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 14. maddesindeki devletin bütünlüğüne karşı işlenen suçlar, Meclis kararı aranmaksızın dokunulmazlığın doğrudan istisnasını oluşturur.
  4. D
    Meclis çalışmalarında ileri sürülen bir görüşün Meclis dışında tekrarlanması, ilgili oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce aksi yönde bir yasaklama kararı alınmadığı sürece yasama sorumsuzluğunun koruması altındadır.
  5. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin karar TBMM Genel Kurulunda üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alınır ve bu kararın iptali için sadece hakkında karar verilen milletvekili yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.Cevap

Cevap

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararının üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alınması gerektiğini ve iptal başvurusunun sadece ilgili milletvekili tarafından yapılabileceğini belirten ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 83. ve 85. maddelerine göre, yasama dokunulmazlığının kaldırılması için Meclis’te özel bir nitelikli çoğunluk (salt çoğunluk gibi) aranmaz; basit çoğunluk yeterlidir. Ayrıca, dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunma yetkisi sadece ilgili milletvekiline ait değildir; herhangi bir TBMM üyesi de bu başvuruyu yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme
Sorumsuzluk mutlak ve süreklidir; hem cezai hem hukuki koruma sağlar ve Meclis kararıyla bile kaldırılamaz.
Sorumsuzluğun sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Yasama dokunulmazlığının kapsamını kontrol etme
Dokunulmazlık sadece cezai takibatı (tutuklama, yargılama vb.) durdurur; hukuk davaları (tazminat gibi) için engel teşkil etmez.
Cezai ve hukuki sorumluluk farkını ayırt etmek için gereklidir.
3
Anayasal istisnaları değerlendirme
Ağır cezalı suçüstü ve seçim öncesi başlatılan Madde 14 kapsamındaki suçlar dokunulmazlık dışıdır.
Anayasa'nın 83. maddesindeki doğrudan istisnaları teyit etmek için gereklidir.
4
Karar ve itiraz prosedürünü inceleme
Dokunulmazlığın kaldırılması için TBMM'de basit çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu) yeterlidir. İptal başvurusu ise (Anayasa Madde 85 uyarınca) ilgili milletvekili veya herhangi bir başka milletvekili tarafından yapılabilir.
Usul kurallarındaki hataları saptamak için temel adımdır.

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıklarının Usulü ve İtiraz Yolları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru