Examkin

Soru

Zorluk: ZorKuruluş Dönemi (1299-1453)

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi'nde, 14441444 yılında II. Murad’ın tahtı gönüllü olarak 1212 yaşındaki oğlu II. Mehmed’e bırakmasıyla başlayan süreç; sadece bir hükümdar değişikliği değil, aynı zamanda devlet yönetimindeki farklı kliklerin güç mücadelesine sahne olmuştur. Bu dönemde yaşanan Buçuktepe İsyanı ve sonrasında II. Murad’ın yeniden tahta çıkması, devletin siyasi yapısındaki denge unsurları hakkında önemli bir göstergedir.

Bu gelişmeler, Türk kökenli köklü ailelerin (Çandarlı ailesi gibi) yönetimdeki ağırlığı ile "Kul" (devşirme) kökenli devlet adamlarının nüfuzu arasındaki rekabet açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Türk kökenli aristokrat ailelerin devlet mekanizmasındaki belirleyici rolünün bir süre daha devam ettiğiCevap
  2. B
    Kul sisteminin devlet yönetiminde mutlak ve sarsılmaz bir üstünlük kurduğu
  3. C
    Sadrazamların padişahın mutlak vekili olarak Divan-ı Hümayun'a başkanlık etmesinin bir kural haline geldiği
  4. D
    Veraset sisteminde 'Ekber ve Erşed' usulüne geçilerek taht kavgalarının tamamen önlendiği
  5. E
    Kanunname-i Ali Osman ile kardeş katli uygulamasının yasal bir zorunluluk haline getirildiği

Cevap

Türk kökenli köklü ailelerin devlet mekanizmasındaki belirleyici rolünün bir süre daha devam ettiği
Kuruluş Dönemi'nde Çandarlı ailesi gibi Türk kökenli aristokratlar, devşirme kökenli devlet adamlarının yükselişine karşı direnç göstermiştir. II. Mehmed'in çocuk yaşta tahta çıkması devşirme kliği için bir fırsatken, Çandarlı Halil Paşa'nın Buçuktepe İsyanı'nı kullanarak II. Murad'ı geri getirmesi, Türk soylu bürokrasinin yönetimdeki nüfuzunun bir süre daha (İstanbul'un fethine kadar) devam ettiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
14441444 yılındaki taht değişiminin (II. Murad'dan II. Mehmed'e) siyasi arka planını analiz edin.
Genç bir padişahın tahta çıkmasının, devşirme kökenli devlet adamlarının (Zaganos Paşa vb.) güçlenmesine zemin hazırladığı görülür.
Devşirme sistemi, doğrudan padişaha bağlı bir sınıf yaratarak aristokrat ailelerin gücünü kırmayı hedefler.
2
Buçuktepe İsyanı'nın mahiyetini ve sonuçlarını değerlendirin.
İlk yeniçeri isyanı olan Buçuktepe, Türk aristokrasisinin temsilcisi Çandarlı Halil Paşa tarafından desteklenmiş ve II. Murad'ın geri dönmesiyle sonuçlanmıştır.
Yeniçeriler bu dönemde henüz devşirme kliklerinin tam kontrolünde değil, geleneksel otoritenin bir baskı aracı olarak kullanılmıştır.
3
Olayın Kuruluş Dönemi devlet yapısına etkisini saptayın.
Merkezi otorite tam anlamıyla 'Kul' sistemine dayanana kadar, köklü Türk ailelerinin devlet yönetiminde son bir direnç gösterdiği ve gücünü koruduğu anlaşılır.
İstanbul'un fethine kadar Osmanlı'da 'aristokrasi' ile 'merkeziyetçi kul sistemi' arasında bir denge mevcuttur.

Anahtar Kavram

Osmanlı Kuruluş Dönemi'nde bürokratik sınıflar arası güç mücadelesi ve Buçuktepe İsyanı'nın siyasi anlamı.

İpuçları

1
Buçuktepe İsyanı tarihteki ilk yeniçeri isyanıdır ve padişah değişikliğine yol açmıştır.
2
İsyanın arkasındaki gizli güç olan Çandarlı Halil Paşa, devşirme sistemine dayanan devlet adamlarının güçlenmesini engellemek istemiştir.
3
II. Murad'ın geri dönmesi, eski düzenin temsilcilerinin genç padişahı yönlendiren devşirme grubuna karşı bir zaferidir.

Daha Fazla Pratik

Buçuktepe İsyanı'nın ardından yaşanan Varna ve II. Kosova Savaşları'nın Balkan hakimiyetini nasıl pekiştirdiğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Soruya 'Yükselme Dönemi öncesi vs sonrası' ayrımı yaparak yaklaşın. Seçeneklerdeki pek çok madde (kardeş katli, divan başkanlığı değişikliği) Fatih dönemine aittir. Bu ayrımı yapmak doğru cevaba ulaştırır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kuruluş Dönemi (1299-1453)

Bu konudan daha fazla soru