Kış aylarında Türkiye'yi etkileyen bir basınç merkezine bağlı olarak; Marmara Denizi'nde güneybatı yönlü şiddetli rüzgârlar nedeniyle ulaşımın aksadığı, aynı günlerde Doğu Karadeniz kıyı kuşağında ise sıcaklığın mevsim normallerinin yaklaşık üzerine çıktığı ve bağıl nemin hızla azaldığı gözlemlenmiştir.
Buna göre, belirtilen bölgelerde etkili olan hava olayları ve rüzgârlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Marmara ve Ege'de fırtınaya neden olan Lodos rüzgârı, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz kıyılarında fön karakteri kazanmıştır.Cevap
- BBalkanlar üzerinden gelen Karayel rüzgârı, geçtiği bölgelerde hava sıcaklığını düşürürken Karadeniz kıyılarına bol yağış bırakmıştır.
- CAkdeniz üzerinden gelen nemli hava kütleleri, Türkiye'nin matematik konumu gereği sadece güney kıyılarında sıcaklık artışına neden olmuştur.
- DMarmara'da etkili olan Kıble rüzgârı, ulaştığı her bölgede bağıl nem oranını artırarak yağış oluşumunu tetiklemiştir.
- Eİzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın etkisiyle Karadeniz üzerinden gelen Poyraz rüzgârı, Doğu Karadeniz'de karların hızla erimesini sağlamıştır.
Cevap
Marmara ve Ege'de etkili olan Lodos rüzgârı, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz kıyılarında fön karakteri kazanmıştır.
Güneybatıdan esen Lodos rüzgârı Marmara Denizi'nde fırtınalara yol açarken, Kuzey Anadolu Dağları'nı güneyden aşarak kuzey yamaçlara (Karadeniz kıyılarına) indiğinde 'fön' karakteri kazanır. Bu durum, havanın her metrede ısınmasına, bağıl nemin düşmesine ve karların hızla erimesine neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yerel rüzgârların (Lodos) yer şekilleriyle etkileşimi sonucu fön karakteri kazanması.
İpuçları
1
Marmara'da ulaşımı aksatan 'güneybatı' yönlü yerel rüzgârın ismini düşünün.
2
Bir rüzgârın dağ yamacı boyunca alçalırken havayı ısıtıp kurutması olayına ne ad verilir?
Daha Fazla Pratik
Lodos rüzgârının özellikle Marmara Bölgesi'nde kışın neden olduğu 'soba zehirlenmesi' riskinin meteorolojik nedenlerini araştırınız.
Alternatif Yöntem
Rüzgârların yönlerini 'Kayıp Sakal' (Karayel, Yıldız, Poyraz - Samyeli, Kıble, Lodos) şifresiyle hatırlayarak güneybatının Lodos olduğunu ve Lodos'un dağları aştığında fön oluşturabileceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s