Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

1960'lı yılların başında Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) kurulmasıyla Türkiye'de planlı kalkınma dönemine geçilmiştir. Bu dönemde hazırlanan kalkınma planlarında, Cumhuriyet'in ilanından itibaren uygulanan 'nüfus miktarını artırıcı' politikalardan vazgeçilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Hazırlanan bu planlarda, nüfus politikasının değiştirilmesine (nüfus artış hızını düşürücü yöne geçilmesine) gerekçe olarak aşağıdakilerden hangisinin gösterilmesi beklenir?

  1. A
    Kırdan kente yapılan göçlerin itici faktörlerden ziyade, tamamen şehirlerin sunduğu çekici imkânlardan kaynaklanması
  2. B
    Sanayi tesislerinin yer seçiminde hammaddeye yakınlık zorunluluğunun kalkmasıyla, fabrikalarda insan gücüne ihtiyacın azalması
  3. Hızlı nüfus artışının ulusal tasarrufları azaltarak demografik yatırımları artırması ve bunun sonucunda ekonomik kalkınmanın yavaşlamasıCevap
  4. D
    Tarımsal nüfus yoğunluğunun ülke genelinde azalmasının, aritmetik nüfus yoğunluğunu bölgesel bazda dengesiz hâle getirmesi
  5. E
    Planlanan bölgesel kalkınma projelerinin (GAP, DAP vb.) kısa sürede tamamlanarak tarımsal işgücü ihtiyacının bütünüyle karşılanmış olması

Cevap

Hızlı nüfus artışının ulusal tasarrufları azaltarak demografik yatırımları artırması ve bunun sonucunda ekonomik kalkınmanın yavaşlaması
Devletin ekonomiyi planlamaya başladığı 1960'lı yıllarda, nüfus artış hızının çok yüksek olmasının ekonomik kalkınmayı engellediği fark edilmiştir. Genç ve artan nüfus, devletin eğitim, sağlık ve barınma gibi doğrudan üretime katkısı olmayan 'demografik yatırımlara' daha fazla bütçe ayırmasına neden olur. Bu durum yatırıma ve sanayiye dönüşebilecek ulusal tasarrufları erittiği için, 1965 yılından itibaren nüfus artış hızını sınırlandırıcı politikalar (Nüfus Planlaması Kanunu) hayata geçirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1960'lı yıllardaki nüfus dinamiklerini analiz et.
Tıptaki gelişmeler ve iyileşen yaşam koşulları sayesinde ölüm oranları düşmüş, nüfus artış hızı çok yüksek seviyelere ulaşmıştır.
Politika değişiminin hangi demografik zeminde gerçekleştiğini anlamak için.
2
Hızlı nüfus artışının ekonomik boyutunu değerlendir.
Nüfus çok hızlı arttığında devlet bütçesinin büyük bir kısmı yeni okullar, hastaneler ve altyapı hizmetleri gibi 'demografik yatırımlara' harcanmak zorunda kalmıştır.
Nüfus ve ekonomi arasındaki karşılıklı ilişkiyi tespit etmek için.
3
Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) bakış açısıyla sonuca ulaş.
Demografik yatırımların artması, üretime ve sanayiye ayrılacak sermayeyi (tasarrufu) azalttığı için kalkınma hızı yavaşlamış; bu nedenle nüfus artış hızını düşürücü politikalara geçilmiştir.
1965 yılında çıkarılan Nüfus Planlaması Kanunu'nun temel ekonomik gerekçesini ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

1965 Sonrası Nüfus Politikalarının Ekonomik Gerekçeleri

İpuçları

1
1960'lı yıllarda devletin kısıtlı ekonomik kaynaklarını nerelere harcamak zorunda kaldığını düşünün.
2
Nüfus çok hızlı arttığında devlet bütçesinden okul, hastane ve konut gibi 'demografik yatırımlara' ayrılan pay zorunlu olarak artar.
3
Demografik yatırımların artması, yeni fabrikalar kurmak için gereken tasarrufları azaltacağı için ekonomik büyüme ve kalkınmayı yavaşlatır.

Daha Fazla Pratik

1965-1980 yılları arasında uygulanan nüfus planlaması politikalarının kırsal ve kentsel alanlardaki demografik sonuçlarına dair bir analizi inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Bu konudan daha fazla soru