Türkiye'de etkili olan yerel rüzgârlar incelendiğinde; güneyden esen rüzgârların (kıble, lodos vb.) hava sıcaklığını artırdığı, kuzeyden esen rüzgârların (karayel, yıldız vb.) ise hava sıcaklığını düşürdüğü görülmektedir.
Bu durum, Türkiye'nin iklimi üzerinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğuna doğrudan bir kanıttır?
- Enlem etkisininCevap
- BDağların uzanış yönünün
- COrtalama yükseltinin
- DKarasallık ve denizellik durumunun
Cevap
Enlem etkisinin
Türkiye, Kuzey enlemleri arasında (Kuzey Yarım Küre orta kuşağında) yer alır. Bu mutlak (matematik) konumu nedeniyle, Ekvator yönünden (güneyden) gelen hava kütleleri ve rüzgârlar sıcaklığı artırıcı etki yaparken; kutup yönünden (kuzeyden) gelen hava kütleleri sıcaklığı düşürür. Bu durum enlem (matematik konum) etkisinin en açık kanıtlarından biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rüzgârların esme yönünün sıcaklığa etkisi ve enlem ilişkisi
İpuçları
1
Türkiye'nin Ekvator'a ve Kuzey Kutbu'na göre nerede yer aldığını düşünün.
2
Türkiye'ye güneyden gelen rüzgârlar hangi sıcak kuşaktan yola çıkarak ülkemize ulaşmaktadır?
3
Ekvator'dan gelen rüzgârların sıcak, kutuplardan gelenlerin soğuk karakterli olması doğrudan matematik konumla, yani Ekvator'a olan uzaklık (enlem) ile ilgilidir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de dağların kıyıya uzanış yönünün (paralel veya dik) yağış dağılışı üzerindeki etkilerini inceleyen kavramları tekrar edebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Harita üzerinde Türkiye'yi çizip, güneyine 'Ekvator (Sıcak)', kuzeyine 'Kutuplar (Soğuk)' yazarak rüzgâr yönlerinin sıcaklık etkisini görselleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s