Examkin

Soru

Zorluk: ZorMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Türkiye, "kendisini yakın bir savaş tehlikesi tehdidi altında sayarsa" Boğazlar’ı kapatma yetkisine sahiptir. Ancak sözleşme; Türkiye’nin bu yetkiyi kullanması durumunda aldığı kararı Milletler Cemiyeti’ne bildirmesini ve Konsey’in üçte iki çoğunlukla bu kararı haklı bulmaması halinde alınan önlemlerin geri çekilmesini öngörmüştür.

Sözleşmede yer alan bu denetim mekanizması, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

  1. A
    Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının Lozan dönemindeki "uluslararası komisyon" yapısıyla benzer bir kısıtlamaya sahip olduğunun
  2. B
    Türkiye’nin dış politikada "tam bağımsızlık" ilkesinden ödün vererek Milletler Cemiyeti'nin vesayeti altına girdiğinin
  3. Türk egemenliğinin, uluslararası hukuk düzeni ve kolektif güvenlik sistemiyle uyumlu bir meşruiyet zeminine oturtulduğununCevap
  4. D
    Boğazlar üzerindeki askeri denetimin Türkiye'den alınarak uluslararası bir güce bırakıldığının
  5. E
    Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin temel hükümlerinin hiçbir değişikliğe uğramadan korunduğunun

Cevap

Türk egemenliğinin, uluslararası hukuk düzeni ve kolektif güvenlik sistemiyle uyumlu bir meşruiyet zeminine oturtulduğunun göstergesidir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye, Boğazlar üzerinde tam ve mutlak otorite kurmuştur. Ancak bu otoritenin 'yakın savaş tehlikesi' gibi durumlarda kullanımı için getirilen Milletler Cemiyeti bildirim şartı, Türkiye'nin attığı adımları uluslararası hukuka ve o dönemki 'kolektif güvenlik' anlayışına uygun hale getirmiştir. Bu durum, Türkiye'nin egemenliğinin uluslararası toplum tarafından onaylanmış ve meşru bir zemine sahip olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşmedeki 'yakın savaş tehlikesi' maddesini ve Milletler Cemiyeti bildirim şartını analiz etmek.
Türkiye'nin tek taraflı karar verme yetkisinin olduğu ancak bu yetkinin uluslararası bir denetime tabi olduğu görülür.
Bu mekanizmanın egemenliği kısıtlayıp kısıtlamadığını anlamak için gereklidir.
2
Bu denetimin Lozan'daki komisyon yapısıyla farkını belirlemek.
Lozan'daki komisyon doğrudan yönetim ve icra organı iken, Montrö'deki Milletler Cemiyeti rolü sadece bir meşruiyet/itiraz merciidir.
Yönetim yetkisinin tamamen Türkiye'de olduğunu teyit etmek için önemlidir.
3
Mekanizmanın diplomatik amacını değerlendirmek.
Türkiye'nin haklılığını uluslararası topluma onaylatarak aldığı kararları hukuken tartışılmaz kılması hedeflenmiştir.
Meşruiyet kavramının önemini saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Montrö'de Egemenlik ve Uluslararası Meşruiyet

İpuçları

1
Milletler Cemiyeti, o dönemdeki 'kolektif güvenlik' sisteminin merkezidir.
2
Türkiye'nin yetkisini kullanırken neden bir dış kuruma 'bildirim' yaptığını, egemenlik mi yoksa meşruiyet mi ekseninde düşünün.

Daha Fazla Pratik

Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö arasındaki idari ve askeri farkları tablo şeklinde çalışmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Bu konudan daha fazla soru