Soru

Zorluk: Çok zorTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Türk-İslam medeniyetinde IX.IX. ve XII.XII. yüzyıllar arası, bilimsel düşüncenin ve felsefi üretimin zirveye ulaştığı bir dönemdir. Bu süreçte yetişen bilim insanları, yalnızca tek bir alanda değil, disiplinler arası bir yaklaşımla ansiklopedik eserler ortaya koymuşlardır. Bu eserlerin içerikleri ve müellifleri (yazarları) hakkındaki derinlemesine bilgi, o dönemdeki bilimsel gelişmişlik düzeyini anlamak açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki bilim insanı – uzmanlık alanı – temel eser eşleştirmelerinden hangisi, bu konuda çalışan bir öğrencinin eserlerin içerikleri veya yazarları konusunda bir yanılgıya düştüğünü gösteren bir bilgi hatası içermektedir?

  1. A
    Biruni - Eczacılık ve İlaç Bilimi - Kitabü's-Saydele
  2. B
    Harezmi - Coğrafya ve Haritacılık - Kitâbü Sûreti'l-Arz
  3. C
    İbn Sina - Felsefe ve Mantık - Kitâbü'ş-Şifâ
  4. Gazali - Astronomi ve Matematik - Celâlî TakvimiCevap
  5. E
    Farabi - Siyaset Felsefesi - El-Medînetü'l-Fâzıla

Cevap

Gazali - Astronomi ve Matematik - Celâlî Takvimi eşleştirmesi hatalıdır.
Doğru yanıt olan 'Gazali - Astronomi ve Matematik - Celâlî Takvimi' eşleştirmesi hatalıdır. Celâlî Takvimi, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah adına Ömer Hayyam ve ekibi tarafından hazırlanmış bir astronomi çalışmasıdır. İmam Gazali ise aynı dönemde yaşamış, Nizamiye Medreseleri'nde başmüderrislik yapmış bir İslam düşünürü, hukukçusu ve kelamcısıdır; astronomi veya takvim düzenleme gibi teknik pozitif bilimlerde bir çalışması bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eser-müellif eşleşmesini kontrol et.
Celâlî Takvimi'nin Ömer Hayyam tarafından Melikşah için hazırlandığı belirlenir.
Müellif (yazar) hatasını tespit etmek için kronolojik ve biyografik bilgi kullanılır.
2
Eserin içeriği ile yazarın uzmanlık alanını karşılaştır.
Gazali'nin bir astronom değil, kelamcı ve hukukçu olduğu teyit edilir.
Bilim insanının uzmanlık alanı ile eserin konusunun uyuşup uyuşmadığı analiz edilir.
3
Diğer seçeneklerdeki gizli yanıltmacaları (traps) analiz et.
İbn Sina'nın Şifâ adlı eserinin tıp değil felsefe kitabı olduğu, Biruni ve Harezmi'nin ikincil uzmanlık alanlarının doğruluğu onaylanır.
Yüksek zorluk seviyesindeki sorularda yer alan doğru ancak az bilinen bilgilerin doğruluğu teyit edilir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Bilim İnsanlarının Çok Yönlülüğü ve Eser-Müellif Uyumu

İpuçları

1
Büyük Selçuklu döneminde Sultan Melikşah için hazırlanan takvimin müellifini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İbn Sina'nın 'Kitabü'ş-Şifa' (Felsefe) ile 'El-Kanun fi't-Tıb' (Tıp) eserlerinin içerik farklarını mutlaka not edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla