Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Büyük Selçuklu Devleti'nde mali işlerin yönetiminden sorumlu olan Divan-ı İstifa’nın başındaki Müstevfi; sunduğu bir raporda, merkezi hazineden nakit para çıkışı olmadan güçlü bir ordunun taşrada hazır tutulduğunu ve aynı zamanda tarımsal üretimin sürekliliğinin devlet denetiminde sağlandığını vurgulamıştır.

Müstevfi'nin raporunda işaret ettiği bu sonuçların elde edilmesini sağlayan temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İkta sisteminin askeri ve idari alanlarda etkin bir şekilde işletilmesiCevap
  2. B
    Vakıf arazilerinden toplanan vergilerin doğrudan askeri harcamalara ayrılması
  3. C
    Mülk arazilerin genişletilerek mülkiyetin tamamen halka devredilmesi
  4. D
    Cizye vergisinin gayrimüslim halkın askerlik yapması karşılığında tahsil edilmesi
  5. E
    Ganimet gelirlerinin devletin tek ve sürekli maaş kaynağı haline getirilmesi

Cevap

İkta sisteminin askeri ve idari alanlarda etkin bir şekilde işletilmesi
İkta sistemi, devletin mülkiyetindeki toprakların vergi gelirlerini hizmet karşılığında görevlilere bırakmasıdır. Bu sistem sayesinde devlet, hazinesinden nakit maaş ödemeden güçlü bir ordu (İkta askerleri) kurmuş, aynı zamanda toprağın işlenmesini zorunlu kılarak tarımsal üretimi denetim altında tutmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ipuçlarını analiz etme
Müstevfi (maliye sorumlusu), hazineden nakit çıkışı olmamasını ve taşrada ordu beslenmesini vurguluyor.
Sorunun hangi ekonomik modelle ilgili olduğunu anlamak için merkezi finans ile taşra askeri yapısı arasındaki ilişki kurulmalıdır.
2
Türk-İslam devletlerindeki toprak sistemlerini karşılaştırma
Hazineye yük olmadan asker beslemeyi sağlayan tek sistem İkta sistemidir.
İkta sahipleri, kendilerine tahsis edilen toprağın vergisiyle hem kendi geçimlerini sağlar hem de 'cebelü' denilen atlı askerleri beslerler.

Anahtar Kavram

İkta Sistemi

İpuçları

1
Hazineye yük olmadan taşrada ordu besleme modelini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İkta sisteminin Osmanlı Devleti'ndeki karşılığı olan Tımar sistemini ve aralarındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla