Türkiye'de ormanların coğrafi dağılışı, dikey kuşakları ve sınırları üzerinde etkili olan … — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'de ormanların coğrafi dağılışı, dikey kuşakları ve sınırları üzerinde etkili olan faktörlerin karşılaştırıldığı bir tabloda şu veriler sunulmuştur:

Özellik	Karadeniz Bölgesi	Akdeniz Bölgesi	Doğu Anadolu (Kuzeydoğu)
Orman Alt Sınırı	$0$ m (Deniz seviyesi)	$800$ - $1000$ m	$1800$ - $2000$ m
Orman Üst Sınırı	$2000$ - $2100$ m	$2200$ - $2300$ m	$2800$ m
Baskın Ağaç Türü	Kayın (Geniş yapraklı)	Kızılçam (İğne yapraklı)	Sarıçam (İğne yapraklı)
Türkiye Ormanlarındaki Payı	Yaklaşık $\%27$	Yaklaşık $\%24$	Yaklaşık $\%11$

Bu tablo ve Türkiye'nin genel coğrafi özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A
Karadeniz kıyı kuşağında orman alt sınırının deniz seviyesinden başlaması, bölgedeki nemliliğin ve yağış miktarının her mevsim yeterli olmasıyla açıklanır.
B
Akdeniz'de orman alt sınırının Karadeniz'e göre daha yüksek olması, kıyı kuşağındaki yaz kuraklığı ve şiddetli buharlaşmanın ağaç yetişmesini engellemesiyle ilgilidir.
Doğu Anadolu'da orman üst sınırının Türkiye'nin en yüksek seviyesine ( $2800$ m) ulaşması, bu sınırın belirlenmesinde sadece enlem etkisinin (matematik konum) belirleyici olduğunu kanıtlar.Cevap
D
Karadeniz ormanlarının Türkiye genelindeki payının en yüksek olması, bölgenin yüzölçümünden ziyade iklim şartlarının orman yetişmesine olan elverişliliğiyle ilişkilidir.
E
Bölgeler arasında baskın ağaç türlerinin (Kayın, Kızılçam, Sarıçam) farklılık göstermesinde sıcaklık isteği, ışık ihtiyacı ve nem toleransı gibi faktörler etkilidir.

Cevap

Doğu Anadolu'da orman üst sınırının en yüksek olması enlem etkisiyle değil, şiddetli karasallık ve yüksek taban yükseltisi gibi özel konum şartlarıyla açıklanır.

Orman üst sınırı temel olarak sıcaklığa bağlıdır ve matematik konuma (enlem) göre güneyden kuzeye alçalması beklenir. Ancak Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yer Akdeniz değil, Kuzeydoğu Anadolu'dur (

2800

m). Bu durum, bölgenin yüksek bir plato üzerinde olması ve yaz aylarında karasal ısınmanın etkisiyle ağaç yetişme sıcaklığının daha yükseklerde sağlanabilmesiyle (özel konum) ilgilidir. Dolayısıyla bu durumun 'sadece enlem' ile açıklandığı yargısı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Orman alt sınırının analiz edilmesi

Karadeniz'de

0

m, Akdeniz'de

800

Alt sınır nemliliğe bağlıdır. Karadeniz her mevsim nemli olduğu için orman denizden başlar.

Orman üst sınırının analiz edilmesi

Akdeniz'de

2300

m iken Kuzeydoğu Anadolu'da

2800

m olması çelişkili görünür.

Normalde enlem (matematik konum) gereği güneyden kuzeye gidildikçe orman üst sınırı alçalmalıdır.

Kuzeydoğu Anadolu (Sarıkamış) istisnasının değerlendirilmesi

Bu bölgedeki

2800

m sınırı Türkiye'nin zirvesidir.

Yüksek platolardaki şiddetli ısınma ve karasallık etkisi, ağaçların (Sarıçam) enlem kuralına aykırı olarak daha yükseklerde yetişmesine olanak sağlar. Bu durum özel konumdur.

Anahtar Kavram

Orman sınırlarını belirleyen faktörler (Alt Sınır = Nem/Yağış; Üst Sınır = Sıcaklık/Enlem/Karasallık)

Tahmini Süre:1m 40s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru