Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıkları çerçevesinde; yasama sorumsuzluğu ile yasama dokunulmazlığı arasındaki farklar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği sıfatı sona erdiğinde ortadan kalkarken; yasama dokunulmazlığı üyenin görevi bittikten sonra da devam eder.
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu TBMM kararıyla kaldırılabilirken; yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir hak niteliğindedir.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece hukuk (tazminat) davalarına karşı koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı sadece ceza davalarını kapsar.
  4. Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerini ömür boyu korurken; yasama dokunulmazlığı suç isnatlarına karşı üyelik süresince nispi bir koruma sağlar.Cevap
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı kapsamındaki bir milletvekili, ağır cezayı gerektiren suçüstü hali dahil hiçbir durumda sorgulanamaz.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerini ömür boyu koruyan mutlak bir hak iken; yasama dokunulmazlığı suç isnatlarına karşı üyelik süresince koruma sağlayan ve kaldırılabilen nispi bir haktır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin parlamento çalışmalarındaki sözleri, oyları ve düşünceleri nedeniyle herhangi bir cezai veya hukuki yaptırımla karşılaşmamasını sağlayan, kaldırılması mümkün olmayan (mutlak) ve görev süresi bitse de devam eden (sürekli) bir bağışıklıktır. Yasama dokunulmazlığı ise, milletvekillerinin suç işledikleri iddiasıyla gözaltına alınmasını, tutuklanmasını veya yargılanmasını TBMM'nin iznine bağlayan, kaldırılabilen (nispi) ve kural olarak üyelik süresince geçerli olan bir korumadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama Sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme.
Sorumsuzluğun 'mutlak' (kaldırılamaz) ve 'sürekli' (milletvekilliği bitse de devam eden) olduğu sonucuna varılır.
Milletvekilinin meclis kürsüsündeki ifade özgürlüğünü tam olarak korumak amaçlanır.
2
Yasama Dokunulmazlığının niteliğini analiz etme.
Dokunulmazlığın 'nispi' (TBMM kararıyla kaldırılabilir) ve 'geçici' (üyelikle sınırlı) olduğu görülür.
Milletvekilinin şahsını keyfi ceza yargılamalarından koruyarak yasama faaliyetinin aksamasını engellemek amaçlanır.
3
İki kavramı karşılaştırarak seçenekleri değerlendirme.
Sorumsuzluğun düşünceleri ömür boyu koruduğu, dokunulmazlığın ise suç isnatlarına karşı üyelik süresince koruduğu ifadesi doğrulanır.
Anayasal tanımlar ve uygulama farkları bu ayrımı gerektirir.

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıkları Arasındaki Farklar

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu 'kürsü dokunulmazlığı' olarak da bilinir ve milletvekilinin ne söylediği ile ilgilidir.
2
Hangisinin meclis kararıyla elinden alınabileceğini (kaldırılabileceğini) hatırlayın; bu ayrım 'mutlak' ve 'nispi' olma farkını belirler.
3
Sorumsuzluk milletvekilinin görevinden sonra da devam eden bir zırh gibidir, ancak dokunulmazlık genelde görev süresiyle sınırlıdır.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kavramları 'İçerik' (Sorumsuzluk = Söz/Oy) ve 'Kişi' (Dokunulmazlık = Şahsın korunması) olarak kodlayarak, hangisinin daha temel ve sarsılmaz (mutlak) olduğunu düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru