Soru

Zorluk: KolayParaleller ve Enlem Etkileri

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin deniz kıyısında yer alan ve yükseltileri birbirine eşit olan iki farklı merkezin yıllık ortalama sıcaklık değerleri verilmiştir:

MerkezYükselti (m)Yıllık Ortalama Sıcaklık (°C)
I001919
II001414

Bu iki merkez arasındaki sıcaklık farkının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Boylam derecelerinin farklı olması
  2. Enlem etkisi (Matematik konum)Cevap
  3. C
    Karasallık derecelerinin değişkenliği
  4. D
    Bitki örtüsü çeşitliliği
  5. E
    Dağların kıyıya uzanış doğrultusu

Cevap

Sıcaklık farkının temel nedeni enlem etkisidir.
Merkezlerin her ikisi de deniz seviyesinde (00 metre) yer aldığı için sıcaklık farkı yükseltiyle açıklanamaz. Her ikisinin de kıyı şehri olması denizellik etkisinin benzer olduğunu gösterir. Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daraldığı için sıcaklıklar azalır. Bu nedenle, daha yüksek sıcaklığa sahip olan I. merkez daha güneyde, daha düşük sıcaklığa sahip olan II. merkez ise daha kuzeyde yer almaktadır. Bu durum matematik konumun bir sonucu olan enlem etkisiyle açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin konum özelliklerini analiz etme
İki merkezin de deniz kıyısında (00 metre) olduğu ve yükseltilerinin eşit olduğu belirlenmiştir.
Yükselti ve denizellik gibi özel konum faktörlerinin sıcaklık üzerindeki etkisini eleyerek temel nedeni bulmak için gereklidir.
2
Sıcaklık farkının matematiksel kaynağını belirleme
Sıcaklık farkı güney-kuzey yönlü bir değişim göstermektedir.
Türkiye'de güneydeki merkezlerin kuzeydekilerden daha sıcak olması, güneş ışınlarının düşme açısının enleme bağlı olarak değişmesiyle açıklanır.

Anahtar Kavram

Enlem Etkisi

Alternatif Yöntem

Eğer iki nokta deniz kıyısındaysa (00 metre), sıcaklık farkının nedeni sorulduğunda akla ilk gelmesi gereken faktör enlemdir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla