Soru

Zorluk: OrtaEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde başlangıçta savaş, deprem ve sel gibi olağanüstü durumlarda devletin acil ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geçici olarak toplanan, ancak 1717. yüzyıldan itibaren merkezi hazinenin artan nakit ihtiyacı ve savaş maliyetleri sebebiyle sürekli bir vergi yükümlülüğüne dönüşen mali uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Öşür
  2. B
    Haraç
  3. AvarızCevap
  4. D
    Cizye
  5. E
    Ağnam

Cevap

Başlangıçta olağanüstü hallerde toplanıp zamanla sürekli hale gelen vergi Avarız'dır.
Avarız vergisi, Osmanlı maliye tarihinde 'tekâlif-i örfiye' (örfi yükümlülükler) sınıfında yer alır. Başlangıçta sadece savaş, deprem veya sel gibi büyük felaketlerde geçici olarak toplanırken, 1717. yüzyılda devletin artan para ihtiyacı nedeniyle düzenli bir nakit vergiye dönüşmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi türlerinin hukuki dayanaklarını ayırt et.
Öşür, Haraç ve Cizye 'Şer'i' vergilerdir; Avarız ise hükümdarın yetkisine dayanan 'Örfi' bir vergidir.
Soruda bahsedilen değişim, örfi vergilerin statüsüyle ilgilidir.
2
1717. yüzyılın mali koşullarını analiz et.
Savaşların uzaması ve tımar sisteminin bozulması hazinenin nakit ihtiyacını artırmıştır.
Olağanüstü vergilerin düzenli hale gelmesinin temel sebebi bütçe açıklarını kapatmaktır.
3
Tanımlanan vergi ile kavramı eşleştir.
Olağanüstü durum (avarız-ı divaniye) vergisi olarak bilinen yükümlülük Avarız'dır.
Avarız, ismini de karşılaşılan olağanüstü 'arızalardan' yani durumlardan almaktadır.

Anahtar Kavram

Avarız Vergisi ve Osmanlı Mali Dönüşümü

İpuçları

1
Bu verginin ismi 'olağanüstü durumlar' veya 'arızalar' anlamına gelen bir kelimeden türetilmiştir.
2
1717. yüzyıl krizleri sırasında devletin en önemli nakit kaynağı haline gelmiştir.
3
Öşür, Haraç ve Cizye gibi Şer'i vergilerin aksine, Padişahın örfi yetkisiyle konulan bir vergidir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'da vergi sisteminin Şer'i ve Örfi olarak ikiye ayrılmasının temel nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla