Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde esnaf ve zanaatkârların mesleklerini icra edebilmeleri için sahip olmaları gereken dükkân açma, araç-gereç kullanma ve mesleki imtiyaz hakkını ifade eden; 18. yüzyılda suistimalleri önlemek ve arz-talep dengesini korumak amacıyla devlet tarafından sayıca sınırlandırılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. GedikCevap
  2. B
    Narh
  3. C
    İltizam
  4. D
    Menzil
  5. E
    Malikâne

Cevap

Esnaf ve zanaatkârların mesleki faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan dükkân açma ve imtiyaz hakkını ifade eden 'Gedik' sistemidir.
Gedik sistemi, Osmanlı Devleti'nde bir zanaatkârın ustalık belgesini aldıktan sonra mesleğini icra edebilmesi için gerekli olan dükkân açma iznini ve bu iş için gereken alet ve edevatı kullanma hakkını ifade eder. 18. yüzyılda dükkân sayısının sınırlanmasıyla bu hak bir imtiyaz ve tekel haline gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar kavramları (dükkân açma hakkı, mesleki imtiyaz, tekel) analiz etmek.
Bu kavramların esnaf teşkilatı içindeki mülkiyet ve icra hakkıyla ilgili olduğu tespit edildi.
Osmanlı iktisadi yapısında her esnafın dilediği yerde dükkân açması serbest rekabeti bozacağı için engellenmiştir.
2
18. yüzyıldaki tarihsel değişimi değerlendirmek.
Gedik usulünün 1727 fermanıyla resmileştiği ve dükkân sayısının dondurulduğu bilgisiyle eşleştirildi.
Artan nüfus ve ekonomik baskılar karşısında esnaf sayısını kontrol altında tutmak amaçlanmıştır.
3
Diğer ekonomik terimleri eleyerek doğru sonuca ulaşmak.
Narh (fiyat), İltizam (vergi toplama) ve Menzil (lojistik) gibi kavramlar elenerek Gedik seçeneği doğrulandı.
Her terimin Osmanlı maliyesinde farklı bir uzmanlık alanını temsil etmesi.

Anahtar Kavram

Gedik Sistemi

İpuçları

1
Bu kavram, bir esnafın ustalık aşamasından sonra dükkân açabilmesi için gereken resmi 'imtiyaz' belgesidir.
2
18. yüzyılda Batı etkisiyle artan rekabeti önlemek amacıyla devlet bu dükkân haklarını sayıca sabitlemiştir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nde esnaf denetiminden sorumlu 'Muhtesip' görevlisinin yetkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomi ve Maliye

Bu konudan daha fazla soru