Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Timur Devleti döneminde Semerkant’ta kendi adına bir rasathane kurarak gökyüzü haritaları ve yıldız cetvelleri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan, "Zîc-i Gürgânî" (Yıldız Kataloğu) adlı eseriyle astronomi tarihine geçen bilim insanı ve hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluğ BeyCevap
  2. B
    Ali Kuşçu
  3. C
    Nasîrüddin Tûsî
  4. D
    Battânî
  5. E
    Gıyaseddin Cemşid

Cevap

Türk-İslam dünyasında hem bir hükümdar hem de bir astronom olarak tanınan, Semerkant Rasathanesi'ni kurup Zîc-i Gürgânî eserini yazan kişi Uluğ Bey'dir.
Uluğ Bey, Timur’un torunudur ve Semerkant’ta hüküm sürerken kurduğu rasathane ile bilim dünyasına büyük katkı sağlamıştır. Hazırladığı Zîc-i Gürgânî, modern astronomi öncesi en kapsamlı yıldız kataloğu kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Devlet ve dönem tespiti yapılması
Soruda belirtilen devlet Timur Devleti, merkez ise Semerkant'tır.
Doğru bilim insanını bulmak için siyasi bağlamın (Timur-Semerkant) doğru kurulması gerekir.
2
Bilim insanının unvanı ve eserinin eşleştirilmesi
Hükümdar-bilim insanı kimliğiyle bilinen ve 'Zîc' (yıldız cetveli) hazırlayan kişi Uluğ Bey olarak belirlenir.
Zîc, astronomi tarihindeki en önemli yıldız kataloglarından biridir ve doğrudan Uluğ Bey ile özdeşleşmiştir.
3
Çeldiricilerin elenmesi
Ali Kuşçu'nun öğrenci olduğu, Tûsî'nin İlhanlı döneminde olduğu ve diğerlerinin hükümdar olmadığı teyit edilir.
KPSS sorularında benzer alanda çalışan (astronomi) ancak farklı devletlerde veya statülerde olan kişilerin karıştırılmaması istenir.

Anahtar Kavram

Hükümdar-Bilim İnsanı Kimliği ve Türk-İslam Astronomisi

İpuçları

1
Bu kişi aynı zamanda bir devlet başkanıdır ve Timur'un torunudur.

Daha Fazla Pratik

Bu hükümdarın öğrencisi olan ve İstanbul'a gelerek Fatih Sultan Mehmet'in hizmetine giren bilim insanının hayatını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Bu konudan daha fazla soru