Soru

Zorluk: Çok zorBaşkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı

1982 Anayasası'nın 117. maddesinde düzenlenen 'Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı' hükümleri ile 2017 Anayasa değişiklikleri sonrası tesis edilen yeni hiyerarşik yapı birlikte değerlendirildiğinde; millî savunma politikaları, sorumluluk zinciri ve temsil yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Başkomutanlık makamı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makamı Cumhurbaşkanı temsil eder.
  2. B
    Genelkurmay Başkanı, barış zamanında Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup; savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.
  3. Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Millî Savunma Bakanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı birinci dereceden sorumludur.Cevap
  4. D
    Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görev ile yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
  5. E
    Genelkurmay Başkanlığı teşkilatı, yürürlükteki idari yapı uyarınca Millî Savunma Bakanlığına bağlı bir birim olarak yapılandırılmıştır.

Cevap

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı TBMM'ye karşı sorumlu olan makam Milli Savunma Bakanı değil, Cumhurbaşkanı'dır.
1982 Anayasası'nın 117. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, millî güvenliğin sağlanması ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konularında Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı asıl sorumlu makam Cumhurbaşkanı'dır. Millî Savunma Bakanı'nın TBMM'ye karşı bu yönde bir anayasal sorumluluğu bulunmamaktadır. Bakanlar, görevlerinden dolayı yalnızca Cumhurbaşkanı'na karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesinin incelenmesi
Anayasa m. 117/2: 'Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Cumhurbaşkanı sorumludur.' hükmüne ulaşılır.
Anayasal sorumluluk makamını tespit etmek için temel metne bakılmalıdır.
2
Bakanların sorumluluk alanının analizi
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bakanlar Meclis'e karşı değil, sadece Cumhurbaşkanı'na karşı siyasi ve idari olarak sorumludur.
Sistem değişikliği sonrası sorumluluk zincirindeki farkı anlamak gerekir.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik konumunun belirlenmesi
Genelkurmay Başkanı Milli Savunma Bakanı'na bağlı ve ona karşı sorumludur; ancak bu durum Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e karşı olan anayasal ödevini değiştirmez.
İdari sorumluluk ile anayasal siyasi sorumluluk arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Sorumluluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla