Soru

Zorluk: OrtaBaşkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ile 2017 anayasa değişikliği sonrası yürürlüğe giren idari yapılanma dikkate alındığında, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
  2. Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup barışta bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürütür.Cevap
  3. C
    Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.
  4. D
    Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
  5. E
    Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın barışta bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürüttüğü ifadesi yanlıştır; zira Başkomutanlık temsili ile Genelkurmay Başkanlığı'nın barış vaktindeki komuta yetkisi farklı hukuki temellere dayanır.
Genelkurmay Başkanı, barışta Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır ancak bu sıfatını kullanırken 'Cumhurbaşkanı adına' hareket ettiğine dair anayasal bir zorunluluk yoktur. 'Cumhurbaşkanı namına' hareket etme durumu sadece savaş halindeki Başkomutanlık görevleri için geçerlidir. Ayrıca mevcut teşkilat yapısında Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117'yi incele.
Başkomutanlığın TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiğini doğrula.
Anayasal temeli belirlemek.
2
Genelkurmay Başkanı'nın barış ve savaş statüsünü karşılaştır.
Genelkurmay Başkanı barışta TSK komutanıdır, savaşta ise Cumhurbaşkanı namına Başkomutanlık yapar.
Zaman dilimine göre yetki kullanım farkını ayırt etmek.
3
Hiyerarşik sorumluluk hattını kontrol et.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğunu teyit et.
Güncel mevzuat değişikliğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Sorumluluğu

İpuçları

1
Başkomutanlık yetkisinin 'temsil' ve 'fiilen kullanma' durumlarının hangi zaman dilimlerinde (barış/savaş) değiştiğine dikkat edin.
2
Genelkurmay Başkanı'nın 2017 değişikliği sonrası kime bağlı ve sorumlu olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel üyelerini ve kurulun gündeminin kim tarafından belirlendiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla