Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de görülen iklim tiplerinin karakteristik özellikleri ve bu özelliklerin ortaya çıkış nedenleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudan matematik (mutlak) konumun bir sonucu olarak değerlendirilebilir?

  1. A
    Karadeniz iklim kuşağında nemliliğin fazla olmasına bağlı olarak günlük ve yıllık sıcaklık farklarının az olması
  2. B
    Sert Karasal iklim bölgesinde (Erzurum-Kars çevresi) en fazla yağışın yükselti faktörüne bağlı olarak yaz başında düşmesi
  3. Akdeniz iklim kuşağında kış mevsiminde görülen yağışların büyük bir kısmının cephesel (frontal) kökenli olmasıCevap
  4. D
    Iğdır Ovası'nın çevresine göre alçakta kalması nedeniyle mikro-klima özellikleri göstermesi ve az yağış alması
  5. E
    Ege kıyılarında Akdeniz iklim etkisinin iç kesimlere kadar sokulabilmesinde dağların uzanış doğrultusunun etkili olması

Cevap

Akdeniz iklim kuşağında kış mevsiminde görülen yağışların cephesel kökenli olması
Cephesel (frontal) yağışlar, sıcak hava kütlesi ile soğuk hava kütlesinin karşılaşma alanlarında oluşur. Türkiye'nin orta kuşakta yer alması, tropikal ve kutup kökenli hava kütlelerinin bu bölgede karşılaşmasına neden olur. Bu durum tamamen Türkiye'nin bulunduğu enlem dereceleriyle (matematik konum) ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen iklimsel özelliklerin temel nedenlerini analiz et.
A seçeneği denizellik, B seçeneği yükselti, C seçeneği orta kuşak etkisi, D seçeneği yer şekilleri, E seçeneği dağların uzanışıdır.
İklim özelliklerinin matematik mi yoksa özel konumdan mı kaynaklandığını ayırt etmek gerekir.
2
Matematik konumun (enlem ve orta kuşak) iklim üzerindeki etkilerini hatırla.
Türkiye'nin 36∘−42∘36^{\circ}-42^{\circ} kuzey paralellerinde ve Orta Kuşak'ta bulunması, cephesel yağışların ve dört mevsimin belirgin yaşanmasının temel nedenidir.
Cephesel yağışlar, farklı karakterdeki (sıcak ve soğuk) hava kütlelerinin karşılaştığı orta kuşak enlemlerine özgüdür.
3
Diğer seçeneklerdeki faktörleri özel konum unsurları ile eşleştir.
Denizellik, yükselti ve yer şekilleri gibi unsurlar 'Göreceli (Özel) Konum' başlığı altında incelenir.
Bu özellikler aynı enlem üzerinde olsalar dahi farklı bölgelerde değişiklik gösterebilir.

Anahtar Kavram

İklim Elemanlarının Matematik ve Özel Konumla İlişkisi

İpuçları

1
Bir özelliğin matematik konumla ilgili olması için enlem, boylam veya kuşak (orta kuşak gibi) değerleriyle açıklanabilmesi gerekir.
2
Türkiye'de görülen cephesel yağışlar ve kış mevsiminde bu yağışların Akdeniz iklim kuşağında yoğunlaşması, Türkiye'nin 30∘−60∘30^{\circ}-60^{\circ} enlemleri arasındaki kuşakta olduğunu kanıtlar.
3
Denizellik, yükselti ve dağların uzanışı gibi faktörler özel konumken; orta kuşakta yer almaya bağlı oluşan hava olayları matematik konumdur.

Daha Fazla Pratik

İklim tiplerinin karakteristiklerini öğrenirken 'Neden?' sorusunu sormak, matematik ve özel konum ayrımını pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Görülen İklim Tipleri

Bu konudan daha fazla soru