Bir kamu üniversitesine ait nükleer araştırma reaktöründe, tüm uluslararası güvenlik standartlarına ve periyodik teknik bakımlara titizlikle uyulmasına rağmen, reaktörün soğutma sistemindeki gizli bir malzeme yorgunluğuna bağlı, öngörülemeyen ani bir teknik arıza sonucunda radyoaktif sızıntı meydana gelmiş ve çevredeki tarım arazileri ciddi zarar görmüştür. İdare, zararın 'beklenmeyen bir hal'den kaynaklandığını, herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığını ve tüm önlemlerin alındığını savunarak tazminat talebini reddetmiştir.
İdare hukukundaki sorumluluk ilkeleri ve Danıştay içtihatları dikkate alındığında, bu olaydaki mali sorumlulukla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Aİdarenin hiçbir ihmali bulunmadığı ve olay 'beklenmeyen hal' niteliği taşıdığı için idarenin ne kusura ne de kusursuz sorumluluğa dayalı mali sorumluluğu doğmaz.
- Nükleer enerji gibi tehlikeli bir faaliyet yürütüldüğü için 'Tehlike (Risk) İlkesi' uygulanır; 'beklenmeyen hal' (içsel teknik arıza) illiyet bağını kesmediğinden idare zarardan sorumludur.Cevap
- CSöz konusu zarar 'Sosyal Risk' ilkesi kapsamında değerlendirilmeli, ancak idarenin 'ağır hizmet kusuru' olduğu ispatlandığı takdirde tazminat ödenmesine karar verilmelidir.
- DBu durum 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' ilkesine dayandığından, zarar kamu külfetleri karşısında eşitlik uyarınca tazmin edilir; ancak olay 'mücbir sebep' sayıldığı için tazminat miktarı yarı yarıya indirilir.
- ERadyoaktif sızıntı bir 'idari işlem' niteliğinde olmadığından idarenin mali sorumluluğu doğmaz, zarar görenler sadece ilgili kamu görevlilerine karşı adli yargıda dava açabilir.
Cevap
İdarenin yürüttüğü faaliyet tehlikeli bir nitelik taşıdığı için 'Tehlike (Risk) İlkesi' uyarınca kusursuz sorumluluğu mevcuttur; sistemin iç işleyişinden kaynaklanan 'beklenmeyen hal' (teknik arıza) ise illiyet bağını kesmediği için idare meydana gelen zarardan sorumludur.
İdarenin nükleer enerji gibi yüksek riskli faaliyetlerinde 'Tehlike (Risk) İlkesi' uygulanır. Bu ilkeye göre, idare hiçbir kusuru olmasa dahi faaliyetin yarattığı risklerden sorumludur. Meydana gelen teknik arıza 'beklenmeyen hal' (internal failure) niteliğindedir. İdare hukukunda mücbir sebep (external force) illiyet bağını kesip idareyi sorumluluktan kurtarırken, beklenmeyen haller kusursuz sorumlulukta illiyet bağını kesmez. Dolayısıyla idare, hizmet kusuru olmasa bile zararı tazmin etmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Beklenmeyen Hal ve Mücbir Sebep Ayrımının Kusursuz Sorumluluktaki Etkisi
Daha Fazla Pratik
Mücbir sebep ve beklenmeyen hal arasındaki 'dışsallık' farkını pekiştirmek için farklı kaza senaryoları çalışılmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s