Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

1982 Anayasası'nda yer alan güncel hükümler çerçevesinde, yürütme organının bir parçası olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapısı kanunla düzenlenir.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından birinin bakan olarak atanması halinde, bu kişinin milletvekilliği sona erer.
  4. D
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Yüce Divan'da yargılanabilirler.
  5. E
    Bakan olarak atanacak kişilerin, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması zorunludur.

Cevap

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması ve teşkilat yapısının kanunla düzenlendiğini belirten ifade yanlıştır; bu işlemler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin son fıkrasına göre; 'Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.' Bu nedenle, bu işlemlerin kanunla yapıldığını savunan ifade anayasal olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısal unsurlarını analiz et.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Cumhurbaşkanına bağlı, hiyerarşik bir yapıda olduğu görülür.
Yürütmenin tekli yapısını anlamak için yetki kaynağını belirlemek gerekir.
2
Bakanlıkların hukuki dayanağını (Anayasa Madde 106) incele.
2017 anayasa değişikliği ile 'kanunla kurulma' usulünün değiştiği tespit edilir.
Yürütmenin kendi teşkilatını düzenleme yetkisinin sınırlarını belirlemek için gereklidir.
3
Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ayrımını yap.
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkilerinin CBK ile düzenlendiği netleşir.
Hangi alanların yasama, hangi alanların yürütme düzenleyici işlemine tabi olduğunu ayırt etmek temel KPSS bilgisidir.

Anahtar Kavram

Bakanlıkların Teşkilat Yapısının Düzenlenme Yöntemi

İpuçları

1
Bakanlıkların nasıl kurulduğuna dikkat edin; 2017 anayasa değişikliği bu konuda önemli bir yetki devri yapmıştır.
2
Yürütme organı artık kendi teşkilat yapısını (bakanlıkları) meclis onayı (kanun) beklemeksizin düzenleyebilmektedir.
3
Anayasa madde 106'ya göre bakanlıklar 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile kurulur; kanunla değil.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen diğer alanları (üst düzey kamu yöneticileri, DDK yapısı vb.) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bakanlıkların kurulması idari bir teşkilatlanma meselesidir. Mevcut sistemde yürütmenin hızlı hareket edebilmesi için bu yetki yasamanın (kanun) elinden alınarak yürütmenin düzenleyici işlemine (CBK) verilmiştir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla