’lu yıllarda İtalya ve Almanya’nın yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ndeki hükümlerin değiştirilmesi için Milletler Cemiyeti’ne başvurmuştur. Bu süreç sonunda imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği tam olarak sağlanmıştır. Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin hükümleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AUluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılarak tüm yetkileri Türk Devleti’ne devredilmiştir.
- BTürkiye, Boğazlar’ın her iki yakasında asker bulundurma ve silahlandırma hakkını elde etmiştir.
- CTicaret gemilerinin barış zamanında Boğazlar’dan geçiş serbestisi ilkesi korunmuştur.
- Boğazlar Komisyonu'nun varlığı devam ettirilmiş ancak Türkiye'ye komisyon kararlarında veto hakkı tanınmıştır.Cevap
- ESavaş gemilerinin geçişi; Karadeniz’e kıyısı olan ve olmayan devletler ayrımı yapılarak tonaj ve süre bakımından sınırlandırılmıştır.
Cevap
Boğazlar Komisyonu'nun varlığının devam ettirildiğini ve Türkiye'ye sadece veto hakkı tanındığını belirten ifade yanlıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen lağvedilmiştir. Komisyonun yetkileri hiçbir istisna olmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne devredilmiştir. Dolayısıyla komisyonun varlığının sürdüğünü savunan ifade tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam Egemenlik (Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması)
İpuçları
1
Lozan'da kısıtlanan egemenlik haklarının Montrö ile 'tam' hale gelip gelmediğini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Lozan ve Montrö sözleşmelerini 'Boğazlar Komisyonu', 'Askeri Statü' ve 'Geçiş Rejimi' başlıkları altında karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s