Türk anayasa tarihinin ilk yazılı anayasası olan Kanun-i Esasi’nin yılındaki köklü değişikliklerden önceki orijinal metni dikkate alındığında; Padişah’a kişisel hak ve hürriyetlere yargı kararı olmaksızın müdahale etme imkanı tanıyan ve antidemokratik yapısı nedeniyle sıkça eleştirilen yetki aşağıdakilerden hangisidir?
- Polis araştırması sonucunda devletin güvenliğini bozduğu anlaşılan kişileri Padişah'ın doğrudan sürgüne gönderme yetkisiCevap
- BSadrazam’ın, meclis onayı olmaksızın sıkıyönetim (idare-i örfiye) ilan ederek tüm temel hakları askıya alma yetkisi
- CMeclis-i Âyan üyelerinin, Padişah tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeden görevden uzaklaştırılabilmesi
- DŞeyhülislam’ın, kanunların şeriata uygunluğunu denetleyerek kişisel mülkiyet haklarını iptal etme yetkisi
- EMeclis-i Mebusan başkanının, milletvekillerinin dokunulmazlığını tek taraflı olarak kaldırma yetkisi
Cevap
Padişah’ın, polis araştırmasıyla devletin güvenliğini bozduğu tespit edilen kişileri sürgün etme yetkisi
Doğru seçenek, Kanun-i Esasi’nin . maddesinde yer alan ve Padişah’a, polis araştırması sonucunda devletin güvenliğini bozduğu anlaşılan kişileri yargılamadan sürgüne gönderme hakkı tanıyan 'idari sürgün' yetkisini ifade etmektedir. Bu madde, anayasanın en çok eleştirilen ve birey haklarını Padişah'ın takdirine bırakan hükmüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Sürgün Yetkisi (Madde 113)
İpuçları
1
Bu yetki, hiçbir mahkeme kararına dayanmadan doğrudan yürütme başı tarafından kullanılır.
2
Anayasanın . maddesinde düzenlenen bu güç, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi isimlerin de mağdur olduğu bir uygulamadır.
3
Bu antidemokratik uygulama, 'idari sürgün' olarak adlandırılır ve yılında anayasadan çıkarılmıştır.
Daha Fazla Pratik
1876 Anayasası'ndaki bu yetkinin 1909 değişiklikleriyle nasıl sınırlandırıldığını ve 'hakimlik teminatı' ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s