Soru

Zorluk: ZorYabancı Okullar Sorunu

19241924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve sonrasında çıkarılan yönetmeliklerle, Türkiye'deki yabancı okullarda Türk dili, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından Türkçe okutulması ve bu kurumların Türk müfettişlerce denetlenmesi kararlaştırılmıştır. Bu düzenlemelere en sert tepkiyi gösteren Fransa ve Vatikan'ın, konuyu diplomatik bir pazarlık masasına taşıma ve Milletler Cemiyeti'ne götürme girişimleri Türkiye tarafından kesin bir dille reddedilmiş; muhatap olarak devletler değil, doğrudan okul idareleri kabul edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin bu süreçte dış devletlerin doğrudan müdahalesini reddeden kararlı tutumu, aşağıdaki temel amaçlardan hangisine yöneliktir?

  1. A
    Yabancı okulların tüm mülkiyet haklarını devlet hazinesine devrederek kurumları millileştirmek
  2. Eğitim meselesini bir iç mesele olarak kabul ederek ulusal egemenlik haklarının zedelenmesini önlemekCevap
  3. C
    Milletler Cemiyeti'ne üyelik sürecini bu sorun üzerinden yürüteceği pazarlıklarla hızlandırmak
  4. D
    Fransa ile imzalanan 19211921 Ankara Antlaşması'ndaki eğitim hükümlerini tek taraflı olarak feshetmek
  5. E
    Batılı devletlerle olan tüm diplomatik ve ekonomik ilişkileri askıya alarak tam bağımsızlığı sağlamak

Cevap

Eğitim meselesini bir iç mesele olarak kabul ederek ulusal egemenlik haklarının zedelenmesini önlemek
Türkiye Cumhuriyeti, Lozan Antlaşması'ndan sonra yabancı okullar konusunu kendi egemenlik haklarını ilgilendiren bir 'iç mesele' olarak tanımlamıştır. Bu nedenle, Fransız hükümetinin veya Vatikan'ın konuyu diplomatik bir düzlemde tartışma taleplerini, iç işlerine müdahale olarak görüp reddetmiştir. Bu tutum, tam bağımsızlık ilkesinin ve devletin kendi toprakları üzerindeki mutlak otoritesinin (egemenlik) bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın belirlenmesi
19241924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik sağlanmış ve tüm okullar MEB'e bağlanmıştır.
Yabancı okulların hangi makama bağlı olduğunu ve yasal statüsünü anlamak için bu kanun temeldir.
2
Dış tepkilerin analiz edilmesi
Fransa ve Vatikan'ın Türkiye'nin iç hukuk düzenlemelerine diplomatik müdahale girişimi tespit edilir.
Sorunun uluslararası bir kriz mi yoksa bir iç hukuk meselesi mi olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Diplomatik tutumun yorumlanması
Türkiye'nin 'muhatabımız devletler değil, okul müdürleridir' diyerek görüşmeyi reddetmesi 'İç Mesele' vurgusudur.
Bir devletin kendi topraklarındaki okulları denetlemesi egemenlik hakkıdır; yabancı bir devletle bu konuyu müzakere etmek bu hakkı paylaşmak anlamına gelir.

Anahtar Kavram

İç Mesele (Ulusal Egemenlik)

İpuçları

1
Türkiye'nin bu sorunda 'bu bizim kendi meselemizdir' dediğini hatırlayın.
2
Dış politikada başka bir devletle kendi okullarınız hakkında pazarlık yapmamanız hangi hakkınızı koruduğunuzu gösterir?
3
Türkiye'nin Fransa'yı muhatap almayıp doğrudan okul müdürleriyle konuşması, konuyu bir 'iç mesele' (egemenlik hakkı) olarak gördüğünün kanıtıdır.

Daha Fazla Pratik

Yabancı okullar sorununun Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile olan bağlantısını ve Fransa ile yaşanan diplomatik gerilimin sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla