Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın en bunalımlı günlerinde Ankara'da bir yandan Maarif Kongresi toplanarak ülkenin gelecekteki eğitim politikaları tartışılmış, diğer yandan ordunun tamamen imha olmasını engellemek amacıyla Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme kararı alınmıştır. Bu askeri yenilginin Meclis'te yarattığı büyük siyasi sarsıntı, 55 Ağustos 19211921 tarihinde Başkomutanlık Kanunu'nun kabul edilmesiyle yeni bir boyut kazanmıştır.

Bu kanunla TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerinin geçici olarak Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Saltanat ve hilafet makamını bu süreçte tamamen ortadan kaldırmak
  2. B
    I. İnönü Savaşı sonrası kazanılan diplomatik başarıları kalıcı hale getirmek
  3. Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak orduyu acil şekilde yeniden toparlamakCevap
  4. D
    İstanbul Hükümeti ile iş birliği yaparak ortak bir savunma hattı kurmak
  5. E
    Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasıyla ortaya çıkan askeri üstünlüğü korumak

Cevap

Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak orduyu acil şekilde yeniden toparlamak amacıyla yasama ve yürütme yetkileri Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.
Doğru seçenek, karar alma ve uygulama sürecinin hızlandırılmasını vurgulayan ifadedir. Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası ordunun acil ihtiyaçlarını karşılamak ve Tekalif-i Milliye Emirleri gibi kanun gücündeki kararları Meclis onayını beklemeden hızla hayata geçirmek için Mustafa Kemal Paşa'ya yasama ve yürütme yetkileri verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Askeri durumun analiz edilmesi
Kütahya-Eskişehir Savaşları kaybedilmiş ve ordu Sakarya'nın doğusuna çekilerek ağır bir lojistik ve moral kaybı yaşamıştır.
Mevcut krizin derinliğini anlamak için askeri sonuçlar incelenmelidir.
2
Siyasi ihtiyacın belirlenmesi
Meclis yapısı gereği yavaş işlediği için ordunun ihtiyaçlarını karşılayacak (Tekalif-i Milliye gibi) kararların hızla alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Savaş zamanı 'zaman' en kritik faktördür; bürokratik engellerin aşılması gerekir.
3
Hukuki düzenlemenin sonuçlandırılması
Meclis, kendi yetkilerini (yasama ve yürütme) geçici olarak Başkomutan sıfatıyla Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir.
Bu devir, Mustafa Kemal Paşa'nın Meclis adına doğrudan emir yayımlayabilmesini (kanun gücünde) sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Kanunu ve Yasama-Yürütme Yetkisinin Devri

İpuçları

1
Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi bir 'acil durum' teşkil eder.
2
Meclis'teki uzun tartışmaların savaşın gidişatını nasıl etkileyeceğini ve Tekalif-i Milliye Emirleri'nin nasıl yayımlandığını düşünün.
3
Bir komutanın kanun yapma (yasama) yetkisine sahip olması, kararların uygulanma hızını nasıl değiştirir?

Daha Fazla Pratik

Tekalif-i Milliye Emirleri'nin içeriği ve halkın bu emirlere katılımı ile ilgili soruları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Süreci kronolojik olarak takip ederek 'Sebep-Sonuç' ilişkisi kurun: Yenilgi -> Kriz -> Hızlı Karar İhtiyacı -> Yetki Devri -> Tekalif-i Milliye.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru