Soru

Zorluk: ZorKüreselleşen Dünya

19951995 yılında imzalanan ve Balkanlar'da üç buçuk yıl süren savaşı sona erdiren Dayton Antlaşması, Bosna-Hersek'te oldukça karmaşık ve çok katmanlı bir idari yapı öngörmüştür. Bu antlaşmanın içeriği ve kurulan siyasi düzen ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. A
    Ülke toprakları; "Bosna-Hersek Federasyonu" ve "Sırp Cumhuriyeti" (RepublikaRepublika SrpskaSrpska) olmak üzere iki ana siyasi birime (entiteye) ayrılmıştır.
  2. B
    Antlaşma, ABDABD'nin arabuluculuğunda Ohio eyaletindeki bir hava üssünde müzakere edilmiş ve resmen Paris'te imzalanmıştır.
  3. C
    Stratejik öneme sahip Brcko bölgesi, her iki entitenin de dışında tutularak doğrudan merkezi devlete bağlı özerk bir distrikt statüsü kazanmıştır.
  4. D
    "Yüksek Temsilcilik Ofisi" (OHROHR), barışın sivil yönlerini denetlemek ve gerektiğinde yasal düzenleme yapmakla görevli uluslararası bir kurumdur.
  5. Antlaşma sonucunda Bosna-Hersek, Birleşmiş Milletler Vesayet Konseyi'ne bağlı bir bölgeye dönüştürülerek egemenlik hakları tamamen komşu devletlere devredilmiştir.Cevap

Cevap

Bosna-Hersek'in egemenliğinin komşu devletlere devredildiğini ve Birleşmiş Milletler Vesayet Konseyi'ne bağlandığını iddia eden seçenek yanlıştır.
Dayton Antlaşması, Bosna-Hersek'in bağımsızlığını ve sınırlarını korumuş ancak ülkeyi içişlerinde geniş yetkileri olan iki entiteye bölmüştür. Seçeneklerde belirtilenin aksine, Bosna-Hersek bir Birleşmiş Milletler vesayeti altına girmemiş ve egemenlik haklarını komşu devletlere devretmemiştir. Tam tersine, komşu devletlerin (Sırbistan ve Hırvatistan) Bosna'nın toprak bütünlüğüne saygı duyacağı garanti altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dayton Antlaşması'nın temel amacını belirle.
Antlaşma, savaşı sona erdirmiş ve Bosna-Hersek'in toprak bütünlüğünü koruyarak yeni bir anayasal düzen kurmuştur.
Antlaşmanın hukuki statüsünü anlamak için bu temel gereklidir.
2
Ülkenin idari taksimatını analiz et.
Ülke, Boşnak-Hırvat Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti olarak iki entiteye ve özel statülü Brcko bölgesine ayrılmıştır.
İdari yapının doğruluğunu teyit etmek için entitelerin bilinmesi gerekir.
3
Uluslararası denetim mekanizmasını kontrol et.
Barışı denetlemek için Yüksek Temsilcilik Ofisi (OHROHR) kurulmuş ve uluslararası askeri güçler (IFORIFOR/SFORSFOR) görevlendirilmiştir.
Uluslararası vesayet ile denetim arasındaki farkı ayırt etmek önemlidir.
4
Egemenlik durumunu değerlendir.
Bosna-Hersek bağımsız bir devlet statüsündedir; egemenliği komşu ülkelere (Sırbistan veya Hırvatistan) devredilmemiştir.
Yanlış olan idari ve hukuki yorumu tespit etmek için bu adım kritiktir.

Anahtar Kavram

Dayton Antlaşması ve Bosna-Hersek'in Siyasi Yapısı

İpuçları

1
Dayton Antlaşması ülkenin parçalanmasını değil, kağıt üzerinde de olsa bütün kalmasını amaçlamıştır.
2
Antlaşma, Boşnaklar ve Sırplar arasında toprak paylaşımı yaparken bir taraftan da uluslararası bir denetleyici (OHROHR) atamıştır.
3
Bosna-Hersek hiçbir zaman bir komşu devletin (Sırbistan veya Hırvatistan) alt birimi haline gelmemiştir; devlet statüsü korunmuştur.

Daha Fazla Pratik

Bosna Savaşı'nın bitişi ile birlikte bölgede görev yapan uluslararası güçlerin (UNPROFOR, IFOR, SFOR, EUFOR) kronolojik değişimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla