Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

Cumhurbaşkanının işlediği iddia edilen bir suçtan dolayı cezai sorumluluğunun işletilmesi süreciyle ilgili 1982 Anayasası’nda yer alan hükümler dikkate alındığında, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen bir Cumhurbaşkanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Soruşturma süreci tamamlanana kadar Cumhurbaşkanlığı yetkileri askıya alınır ve yetkiler Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından kullanılır.
  2. Cumhurbaşkanı, bu süreç içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar veremez.Cevap
  3. C
    Meclis soruşturması önergesinin verilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyu aranır.
  4. D
    Soruşturmayı yürütecek olan on beş kişilik komisyonun üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı tarafından resen atanır.
  5. E
    Yüce Divana sevk kararı alındığı anda Cumhurbaşkanının görevi kendiliğinden sona erer ve bir ay içinde yeni seçim yapılır.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar verememesi
Doğru yanıt olan seçimlerin yenilenmesine karar verememe hükmü, Anayasa'nın 2017 değişikliğiyle güçlendirilen denetim mekanizmalarından biridir. Soruşturma aşamasına geçilmesiyle birlikte Cumhurbaşkanının fesih yetkisi (seçimleri yenileme yetkisi) hukuken dondurulur.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge Şartını Belirleme
Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Sürecin başlatılması için gerekli ilk hukuki adımdır.
2
Soruşturma Açılması Kararını İnceleme
Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verir.
Soruşturma komisyonunun kurulması için nitelikli çoğunluk aranır.
3
Kısıtlayıcı Hükümleri Tespit Etme
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 105. ve 116. maddeleri gereği Meclis seçimlerini yenileyemez.
Soruşturma altındaki yürütme organının yasama organını feshederek denetimden kaçmasını önlemek amaçlanır.
4
Yüce Divan Sevk ve Sonuç Aşaması
Komisyon raporu sonrası üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğu ile Yüce Divana sevk kararı alınır. Görev, ancak seçilmeye engel suçtan mahkûmiyetle sona erer.
Yargılama süreci ve nihai sonucun anayasal statüye etkisini belirler.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Seçim Yenileme Yasağı
Bu soruyu puanla