Soru

Zorluk: ZorMustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Samsun Raporu

Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktıktan kısa bir süre sonra 2222 Mayıs 19191919’da İstanbul Hükümeti’ne sunduğu raporda; "Millet, millî hâkimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini kabul etmiştir. Bunu gerçekleştirmeye çalışacaktır." ifadesine yer vermiştir.

Samsun Raporu’nda yer alan bu ifade, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir?

  1. Mustafa Kemal'in, kendisine verilen resmi görev tanımının dışına çıkarak yeni bir siyasi düzen arayışını resmi yazışmalara yansıttığınınCevap
  2. B
    İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı halkı silahlandırma politikasına Samsun'dan başladığının
  3. C
    Temsil Heyeti'nin bütün cemiyetleri birleştirme kararının bu raporla resmileştiğinin
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin Samsun'daki Rum çetelerine verdiği desteği bu rapor üzerine geri çektiğinin
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin Mondros Ateşkesi'ni tek taraflı olarak feshettiğinin

Cevap

Samsun Raporu'ndaki bu ifade, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi olan 'asayişi sağlama' sınırlarını aşarak, milli egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzeninin işaretlerini daha en baştan resmi makamlara ilettiğini gösterir.
Samsun Raporu genellikle sadece Rum çetelerinin haksızlığını ve Mondros'un 7. maddesine karşı bir savunmayı içerdiği şeklinde bilinse de; rapordaki 'milli hakimiyet' vurgusu Mustafa Kemal'in kafasındaki yeni devlet modelini ve milli mücadele programını daha en baştan İstanbul'a sunduğunun kanıtıdır. Bu durum, kendisine verilen 'asayiş memuru' kimliğinden sıyrılarak bir 'milli lider' gibi hareket ettiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kavramları (milli hakimiyet, Türk milliyetçiliği) belirlemek.
Bu kavramlar mevcut Osmanlı monarşisi ve Mondros şartlarıyla çelişen 'ihtilalci' unsurlardır.
Sorunun kökünde verilen alıntının siyasi ağırlığını anlamak gerekir.
2
Mustafa Kemal'in resmi görevini (9. Ordu Müfettişliği) hatırlamak.
Görevi bölgedeki karışıklıkları durdurmak ve halkın elindeki silahları toplamaktı.
Resmi görev ile rapordaki milli direniş vurgusu arasındaki çelişkiyi yakalamak için gereklidir.
3
Rapordaki ifadenin zamanlamasını ve muhatabını değerlendirmek.
Milli Mücadele'nin ilk resmi belgesinde hükümete 'milletin yeni bir düzen istediği' bildirilmiştir.
Samsun Raporu'nun sadece bir 'asayiş raporu' olmadığını, siyasi bir manifesto niteliği de taşıdığını analiz etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu ve Milli Egemenliğin İlk Sinyalleri

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Samsun'a hangi görevle (resmi olarak) gönderildiğini ve bu raporda ne yazdığını karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndaki 'milli hakimiyet' ifadesinin Amasya Genelgesi'ndeki 'milletin azim ve kararı' ifadesiyle olan mantıksal bağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla